Bu sonuç bir tahmindir ve mahkemenin atayacağı aktüer bilirkişinin düzenleyeceği raporun yerini tutmaz. Gerçek tazminat; tıbbi maluliyet raporu, kusur bilirkişiBilirkişiMahkemece görevlendirilen uzmanTeknik ya da uzmanlık gerektiren bir konuda mahkemenin görüş almak için görevlendirdiği uzman.Sözlük → raporu ve aktüeryal hesap birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkar. Ayrıca burada hesaplanan tutar yalnızca maddi tazminata ilişkindir; manevi tazminat bu formülle hesaplanmaz, hâkimin takdiriyle ayrıca belirlenir.
Trafik kazası tazminatı nedir ve kimler talep edebilir?
Trafik kazası tazminatı, bir motorlu aracın işletilmesinden doğan kaza sonucunda kişinin bedeninde veya malvarlığında meydana gelen zararın giderilmesini sağlayan tazminat türüdür. Bu sayfa ve hesaplama aracı, esas olarak bedensel zarara (yaralanma, sakatlık, ölüm) bağlı tazminata odaklanır.
Tazminat talep edebilecek kişiler, somut olaya göre şunlardır:
- Yaralanan kişi: kazada bedensel zarar gören sürücü, yolcu veya yaya; tedavi giderlerini, çalışma gücü kaybından (maluliyet) doğan kazanç kayıplarını ve manevi tazminatı talep edebilir.
- Destekten yoksun kalanlar: ölümle sonuçlanan kazalarda, ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar, anne-baba gibi yakınlar; destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat isteyebilir.
- Araç sahibi / üçüncü kişiler: araçta veya başkaca malvarlığında oluşan maddi hasar için ilgili kişiler.
Tazminat, kural olarak aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS / trafik sigortası) kapsamında ve poliçe limiti dahilinde sigorta şirketinden; poliçe limitini aşan kısım ise aracın işleteninden ve/veya kusurlu sürücüsünden istenir. Bu araç yalnızca yaralının iş göremezliğine bağlı maddi tazminata yönelik bir ön tahmin sunar.
Trafik kazası maddi tazminatı nasıl hesaplanır?
Türk hukukunda bedensel zarara bağlı maddi (iş göremezlik) tazminatı, Yargıtay'ın güncel uygulamasına uygun aktüeryal yöntemle hesaplanır. Aracın dayandığı yöntemin temel adımları şöyledir:
- Bakiye ömür (yaşam süresi): kişinin yaşı ve cinsiyetine göre, güncel uygulamada TRH-2010 Ulusal Mortalite Tablosu esas alınarak belirlenir. Eski PMF-1931 tablosu artık kullanılmaz.
- Aktif dönem (kaza yaşı → 60 yaş): kişinin çalışma çağında sayıldığı bu dönemde, kural olarak yaralının gerçek net geliri esas alınır. Geliri belgelenemiyorsa net asgari ücret üzerinden hesaplanabilir.
- Pasif dönem (60 yaş → bakiye ömrün sonu): emeklilik sonrası bu dönemde gelir, kural olarak net asgari ücret üzerinden hesaplanır (2026 için aylık net asgari ücret 28.075,50 TL; brüt 33.030 TL).
- Progresif rant ilkesi: yıllık gelirin her yıl yaklaşık %10 arttığı ve aynı oranda iskonto edildiği varsayımıyla bu iki etki büyük ölçüde nötrlenir; böylece her yıl yaklaşık bir yıllık gelir kadar değer hesaba katılır. Eskiden uygulanan %1,8 teknik faiz artık geçerli değildir; muhafazakâr bir alternatif olarak %1,65 teknik faizle iskonto yapılabilir.
- Maluliyet oranı: aktif ve pasif dönem gelir toplamı, tıbbi rapora göre belirlenen sürekli iş göremezlik (maluliyet) oranıyla çarpılır.
- Kusur oranı: sonuç, yaralının kendi kusuru oranında indirilir; yani toplam tutar (1 − yaralının kusur oranı) ile çarpılır.
Bu adımların tümü uzmanlık gerektirir ve mahkemede aktüer bilirkişiBilirkişiMahkemece görevlendirilen uzmanTeknik ya da uzmanlık gerektiren bir konuda mahkemenin görüş almak için görevlendirdiği uzman.Sözlük → tarafından yapılır. Web aracı yöntemi yaklaşık olarak modeller; gerçek dosyada maluliyet ve kusur oranları ayrı bilirkişi raporlarıyla saptanır. Durumunuza özel değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Trafik kazası tazminatının yasal dayanağı nedir?
Trafik kazasından doğan tazminat sorumluluğu iki temel kanuna dayanır:
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK): motorlu aracın işletilmesinden doğan zararlardan aracın işleteninin ve teşebbüs sahibinin sorumluluğunu, zorunlu mali sorumluluk sigortasını (trafik sigortası) ve sigortacının doğrudan sorumluluğunu düzenler. Bu sorumluluk büyük ölçüde kusursuz (tehlike) sorumluluğu esasına dayanır.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBKTBK6098 sayılı Türk Borçlar KanunuTürkiye'deki neredeyse her özel hukuk sözleşmesinin arkasındaki kanun — sözleşme, haksız fiil, kira, hizmet, vekâlet ve sebepsiz zenginleşme.Sözlük →): haksız fiil sorumluluğunun genel hükümlerini; bedensel zararda tazminatın kapsamını (tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar), destekten yoksun kalma tazminatını ve manevi tazminatı düzenler.
Bedensel zarar tazminatı, kural olarak aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında ve poliçe limiti dahilinde sigortacıdan talep edilir; poliçe limitini aşan kısım ise aracın işleteninden ve kusurlu sürücüden istenir. Sigortacıya başvuru ve dava süreci, somut olaya göre sigorta tahkimi veya mahkeme yoluyla yürütülebilir.
Kusur ve maluliyet oranı sonucu nasıl etkiler?
Trafik kazası tazminatında sonucu en çok belirleyen iki teknik unsur maluliyet oranı ile kusur dağılımıdır. Bu iki oran, çoğu zaman tarafların üzerinde en çok tartıştığı konulardır.
- Maluliyet (sürekli iş göremezlik) oranı: kaza nedeniyle kişinin çalışma gücünde meydana gelen kalıcı kaybı yüzde olarak ifade eder. Bu oran, ilgili mevzuata göre yetkili sağlık kuruluşlarının düzenlediği rapora dayanır. Tazminat hesabında gelir toplamı bu oranla çarpılır; oran ne kadar yüksekse tazminat o kadar artar.
- Kusur oranı: kazanın oluşumunda tarafların kusur paylarını ifade eder ve genellikle kusur bilirkişisinin raporuyla belirlenir. Yaralının kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır; örneğin yaralı %20 kusurluysa, hesaplanan tutar %80'i üzerinden ödenir.
Hesaplama aracı, bu iki oranı sizin gireceğiniz değerlerle çarpıma katar. Ancak gerçek dosyada her iki oran da bilirkişi raporlarıyla saptanır ve değişebilir; aracın sonucu bu yüzden yalnızca yaklaşık bir büyüklüktür.
Maddi tazminat ile manevi tazminat arasındaki fark
Trafik kazası sonrasında talep edilebilecek tazminat iki ana başlığa ayrılır ve bu hesaplama aracı yalnızca birincisini tahmin eder:
- Maddi tazminat: kazanın yol açtığı parayla ölçülebilir zararları kapsar. Bedensel zararda başlıca kalemler; tedavi ve bakım giderleri, çalışma gücünün azalmasından doğan kazanç kaybı (iş göremezlik tazminatı) ve ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatıdır. İş göremezlik tazminatı, yukarıda anlatılan aktüeryal yöntemle (bakiye ömür, gelir, maluliyet, kusur) hesaplanır.
- Manevi tazminat: kazanın yol açtığı acı, elem ve üzüntü gibi manevi zararların giderilmesini amaçlar. Manevi tazminat bir formülle hesaplanmaz; hâkim, olayın özelliklerini, tarafların kusurunu, ekonomik durumunu ve zararın ağırlığını takdir ederek belirler.
Bu nedenle araçtan aldığınız tutar yalnızca maddi (iş göremezlik) tazminata ilişkin bir tahmindir; manevi tazminat buna dahil değildir ve ayrıca talep edilir. Hangi kalemleri, hangi muhataptan ve hangi yolla isteyebileceğiniz dosyanıza göre değişir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hesaplama aracı bir tahmindir; mahkemenin atayacağı aktüer bilirkişi raporunun yerine geçmez. Durumunuza özel değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Trafik kazası tazminatında zamanaşımı süresi nedir?
Kural olarak tazminat istemi, zarar görenin zararı ve sorumlu kişiyi (faili) öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde kazanın olduğu tarihten itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanunlarında daha uzun bir dava zamanaşımı öngörülmüşse, tazminat talebinde de bu daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Sürelerin işlemeye başladığı an dosyaya göre değişebileceğinden, gecikmeden değerlendirme yaptırmanız önemlidir.
Tazminat talebi için hangi belgeler gerekir?
Somut olaya göre değişmekle birlikte tipik belgeler şunlardır: kaza tespit tutanağı, trafik ve adli kayıtlar, hastane ve tedaviye ilişkin tüm tıbbi belgeler ve maluliyet raporu, gelir durumunu gösteren belgeler (bordro, vergi kaydı, SGK hizmet dökümü), aracın ve poliçenin bilgileri (ZMSS poliçesi) ile ölüm halinde nüfus kayıtları ve veraset belgesi. Eksik belge süreci uzatabileceğinden, başvurudan önce dosyanın bir avukatla derlenmesi yerinde olur.
Trafik kazası tazminat süreci ne kadar sürer?
Süre; sigortacıya başvuruyla mı yoksa doğrudan dava/sigorta tahkimi yoluyla mı ilerlendiğine, maluliyet ve kusur raporlarının hazırlanma süresine ve dosyanın yoğunluğuna göre değişir. Sigortacıya yapılan başvuruların belirli sürelerde sonuçlandırılması beklenir; uyuşmazlık dava veya tahkime taşındığında ise bilirkişi incelemeleri nedeniyle süreç daha uzun sürebilir. Kesin bir süre vermek mümkün değildir; her dosya kendi koşullarında değerlendirilir.
Kusur oranı nasıl belirlenir?
Kusur oranı, kazanın oluş biçimine göre tarafların kusur paylarını gösterir ve kural olarak kusur bilirkişisinin raporuyla saptanır. Kaza tespit tutanağı, olay yeri inceleme verileri, tanık beyanları ve varsa kamera kayıtları bu değerlendirmede esas alınır. Yaralının kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır. Bilirkişi raporuna itiraz edilebilir ve oran yargılama sırasında değişebilir.
Tazminat asgari ücret üzerinden mi hesaplanır?
Her zaman değil. Aktif dönemde (kaza yaşından 60 yaşına kadar) kural olarak kişinin gerçek net geliri esas alınır; gelir belgelenemiyorsa net asgari ücret kullanılabilir. Pasif dönemde (60 yaşından bakiye ömrün sonuna kadar) ise gelir kural olarak net asgari ücret üzerinden hesaplanır. Yani asgari ücret çoğu zaman yalnızca belirli dönem ve durumlarda devreye girer.
Bu hesaplama aracının sonucu kesin midir?
Hayır. Araç, güncel aktüeryal yöntemi yaklaşık olarak modelleyen bir tahmindir ve mahkemenin atayacağı aktüer bilirkişinin düzenleyeceği raporun yerini tutmaz. Gerçek tazminat; tıbbi maluliyet raporu, kusur bilirkişi raporu ve aktüeryal hesabın birlikte değerlendirilmesiyle ortaya çıkar. Sonucu bağlayıcı bir tutar olarak değil, bir büyüklük fikri olarak değerlendirin.
Yabancıyım veya yurt dışında yaşıyorum; Türkiye'de tazminat talep edebilir miyim?
Türkiye'de meydana gelen bir trafik kazasında bedensel zarar gören yabancılar da kural olarak Türk hukukuna göre tazminat talep edebilir. Süreç, vekâletname ile Türkiye'deki bir avukat aracılığıyla yürütülebilir ve çoğu işlem için bizzat ülkede bulunmanız gerekmez. Belgelerin tercümesi, yurt dışı gelir kayıtlarının değerlendirilmesi gibi noktalarda ek adımlar gerekebilir; ayrıntılar dosyanıza göre belirlenir.
Hesaplanan tutara manevi tazminat dahil mi?
Hayır. Bu araç yalnızca maddi (iş göremezlik) tazminatını tahmin eder. Manevi tazminat bir formülle hesaplanmaz; hâkim olayın özelliklerini, tarafların kusurunu ve zararın ağırlığını takdir ederek ayrıca belirler. Dolayısıyla manevi tazminat talebiniz, araçtan aldığınız tutara ek olarak ileri sürülür.
