Enerji hukuku avukatı ne yapar, hangi dosyalarda gerekir?
Enerji hukuku avukatı, bir elektrik üretim veya maden yatırımının izin-lisans zincirini kuran ve bu zincirin bir halkası koptuğunda idari yargıda savunan kişidir. İş üç başlıkta toplanır: EPDK lisans süreçleri, lisanssız üretim ile bağlantı uyuşmazlıkları ve arazi tarafı.
Hukuki iskelet üç kanuna oturur: 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ve 3213 sayılı Maden Kanunu. Arazi tarafında 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, uyuşmazlık tarafında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) devreye girer.
En sık gelen dosyalar
- EPDK önlisans ve üretim lisansı başvuruları, tadil ve süre uzatımı
- Lisanssız üretim başvurusu, bağlantı görüşü ve çağrı mektubu uyuşmazlıkları
- Çağrı mektubu iptali, lisans iptali ve idari para cezası kararlarına karşı dava
- Santral sahası için kamulaştırma, irtifak ve kullanma izni işlemleri
- Maden ruhsatı devri, süre uzatımı ve ruhsat iptali
- EPC, arazi kiralama ve elektrik satış sözleşmeleri
Lisans mı, lisanssız üretim mi? İlk ve en pahalı karar
Yatırımın hukuki maliyetini belirleyen ilk soru, tesisin lisanslı mı yoksa lisanssız mı kurulacağıdır. 6446 sayılı Kanun m.4 uyarınca üretim, iletim, dağıtım, toptan ve perakende satış, piyasa işletim, ithalat, ihracat ve toplayıcılık kural olarak lisansa tabidir. Aynı Kanun m.5 uyarınca lisanslar en çok kırk dokuz yıl için verilir.
Yani çatınıza kuracağınız GES'in büyüklüğünü çoğu zaman abonelik gücünüz belirler.
| Ölçüt | Lisanslı üretim | Lisanssız üretim |
|---|---|---|
| İzin süreci | Önlisans + lisans (EPDK) | Bağlantı başvurusu + çağrı mektubu (dağıtım şirketi) |
| Şirket zorunluluğu | Anonim veya limited şirket (6446 m.4/3) | Gerçek kişi de olabilir |
| Süre | En çok 49 yıl, asgari 10 yıl | Lisans süresine bağlı değil |
Yanlış yolu seçmek, aylar sonra başvurunun reddiyle geri döner; hangi kapının açık olduğunu başta tespit ederiz.
Önlisans: yirmi dört aylık saat ve hisse devri tuzağı
Üretim lisansı başvurusunda bulunan tüzel kişiye önce önlisans verilir. Önlisans, yatırımcıya izinleri toplaması ve sahanın mülkiyet veya kullanım hakkını elde etmesi için tanınan süredir; mücbir sebep hâlleri hariç yirmi dört ayı geçemez ve Kurul süreyi yarısı oranında uzatabilir. Bu sürede izinleri alamayan veya sahanın mülkiyet ya da kullanım hakkını belgeleyemeyen tüzel kişiye lisans verilmez. Ayrıca yükümlülükler tamamlanmazsa irat kaydedilmek üzere teminat mektubu alınır.
Önlisans aşaması aslında bir şirketler hukuku dosyasıdır: pay defteri, ana sözleşme ve ortaklık yapısı bu dönemde enerji mevzuatının kısıtları altında yönetilir.
Lisanssız GES: çağrı mektubundan geçici kabule
Lisanssız üretimde süreç EPDK'ya değil, ilgili dağıtım şirketine yapılan bağlantı başvurusuyla başlar. Teknik değerlendirme sonucunda bağlantı görüşü oluşur ve uygun bulunan başvuru sahibine bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenir. Bundan sonrası proje onayı, tesisin kurulması ve geçici kabul aşamalarıdır. Sürecin en kırılgan noktası, çağrı mektubu ile geçici kabul arasındaki dönemdir.
Bağlantı başvurusunun reddi, çağrı mektubunun iptali veya kapasite tahsisi kararları birer idari işlemdir ve süresi içinde idari yargıda dava konusu edilebilir. Sonucu çoğu zaman teknik gerekçenin nasıl belgelendiği belirler.
YEKDEM, yerli aksam desteği ve kapasite artışı
Yenilenebilir yatırımın gelir tarafını büyük ölçüde YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM) belirler; kaynağı 5346 sayılı Kanun'dur ve mekanizma tarihe bağlı eşiklerle çalışır.
| İşletmeye giriş | Uygulanan rejim | Süre |
|---|---|---|
| 18/5/2005 – 31/12/2020 | I sayılı Cetvel fiyatları | On yıl (5346 m.6/1) |
| 31/12/2020 sonrası | Cetveli geçmemek üzere Cumhurbaşkanı kararı | Karara göre |
| 30/6/2021 sonrası | Türk lirası YEKDEM | Karara göre |
Lisanssız üreticiler, ihtiyaç fazlasını sisteme vermeleri hâlinde 5346 m.6/A uyarınca I sayılı Cetvel fiyatlarından on yıl süreyle faydalanabilir; bu elektriğin görevli tedarik şirketince satın alınması zorunludur.
Yerli aksam desteğinde ise iki ayrı rejim vardır. 5346 sayılı Kanun m.6/B'nin birinci fıkrası uyarınca lisans sahibi tüzel kişilerin 30/6/2021 tarihinden önce işletmeye giren tesislerinde yurt içinde imal edilmiş mekanik ve/veya elektro-mekanik aksam kullanılmışsa, I sayılı Cetvel fiyatlarına işletmeye giriş tarihinden itibaren beş yıl süreyle II sayılı Cetvel fiyatları ilave edilir. İkinci fıkra uyarınca 30/6/2021 tarihinden sonra işletmeye girecek yerli aksam kullanan YEK Belgeli tesisler ile tüketim tesisinin ihtiyacını karşılamaya yönelik kurulacak lisanssız üretim tesisleri için ise II sayılı Cetvel değil, Türk lirası olarak uygulanacak yerli katkı fiyatları geçerlidir; bu fiyatlar, uygulanacak süre ve usul ile esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenerek ilan edilir.
5346 m.6/C uyarınca lisans sahipleri, lisans sahasının dışına çıkmamak ve sisteme verilen gücün kurulu gücü aşmaması kaydıyla ek kapasite kurabilir. Ancak 5346 m.6/C'nin ikinci fıkrası uyarınca, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten sonra 6446 sayılı Kanun m.7 kapsamında EPDK tarafından uygun görülen kapasite artışları için YEK Destekleme Mekanizmasından yararlanılamaz; 30/6/2021 tarihinden sonra işletmeye giren bu kapasite artışları yalnızca m.6/B kapsamındaki yerli katkı fiyatından yararlanabilir. Kapasite artışı kararı bu nedenle sadece bir izin değil, aynı zamanda bir gelir kararıdır.
EPDK denetimi, idari para cezası ve lisans iptali
6446 sayılı Kanun m.16, EPDK'nın uygulayacağı yaptırımları kademeli bir yapıda düzenler. Kural olarak önce ihtar gelir; aykırılık ihtara rağmen sürerse idari para cezası uygulanır. Bilgi isteme ve yerinde incelemede on beş gün, mevzuat veya lisans hükümlerine aykırılıkta otuz gün gibi ihtar süreleri öngörülmüştür; düzeltme imkânı bulunmayan aykırılıklarda ihtara gerek kalmaksızın ceza verilir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerlemeye tabi olduğundan burada rakam vermiyoruz.
Pratik sonuç şudur: ilk ihtarda otuz gün içinde ne yapıldığı, iki yıl sonraki ceza tutarını tayin eder.
EPDK kararına karşı idari dava ve yürütmenin durdurulması
EPDK'nın lisans reddi, lisans iptali, idari para cezası ve tadil talebinin reddi kararları birer idari işlemdir; bunlara karşı iptal davası açılır. Enerji dosyalarında kaybedilen davaların önemli bir kısmı esastan değil, süreden kaybedilir.
Santral sahası: kamulaştırma, irtifak ve kullanma izni
Enerji yatırımcılarının en çok vakit kaybettiği alan arazidir; 6446 sayılı Kanun m.19 süreci yatırımcının değil Kurumun yürütmesini öngörür.
| Uyuşmazlık | Merci | Süre |
|---|---|---|
| Bedel tespiti ve tescil | Asliye hukuk (2942 m.10, m.37) | İdare açar |
| Kamulaştırma işleminin iptali | İdari yargı (2942 m.14) | Tebligat veya ilandan itibaren 30 gün |
| Maddi hataların düzeltilmesi | Adli yargı — düzeltim davası (2942 m.14) | 30 gün |
| Acele kamulaştırmada el koyma | Asliye hukuk (2942 m.27) | Mahkemece 7 gün içinde değer tespiti |
Maden ruhsatı: gruplar, arama dönemleri ve süreler
Madencilikte hukuk büyük ölçüde bir takvim yönetimi işidir. 3213 sayılı Maden Kanunu madenleri gruplara ayırır; her grup için farklı ruhsat yolu, alan sınırı ve süre öngörülür. I. Grup madenler ile II. Grup (a) ve (c) bendi madenlerde doğrudan işletme ruhsatı verilirken; II. Grup (b) bendi, III., IV. ve V. Grup madenler arama ruhsatı ile aranır.
3213 m.16 uyarınca alan üst sınırı da gruba göre değişir: doğrudan işletme ruhsatında I. Grup (a) 10, I. Grup (b) 50, II. Grup (a) ve (c) 100 hektar; arama ruhsatında II. Grup (b) 100, III. Grup 500, IV. Grup 2.000, V. Grup 1.000 hektar.
| Arama dönemi | IV. Grup | Diğer gruplar |
|---|---|---|
| Ön arama | 1 yıl | 1 yıl |
| Genel arama | 2 yıl | 1 yıl |
| Detay arama | 4 yıl | Yok |
| Fizibilite | (b), (c) ve (ç) bendinde 2 yıl | Yok |
Bu dönemlerin sonuna kadar rezerv belirlenmiş olarak işletme ruhsat talebinde bulunulmazsa ruhsat iptal edilir. Arama faaliyet raporları da ilgili dönemin sonuna kadar Genel Müdürlüğe verilmelidir. Raporların süresinde verilmemesi veya yönetmelikte belirlenen asgari faaliyetlerin yapılmaması hâlinde ilgili dönemin sonunda; raporlara ilişkin eksikliklerin Genel Müdürlükçe verilecek bir aylık sürede tamamlanmaması hâlinde ise verilen sürenin sonunda teminat irat kaydedilerek arama ruhsatı iptal edilir (3213 m.17).
İşletme ruhsatında süre, I. Grup (a) bendi madenlerde beş yıl, V. Grup madenlerde beş yıl olup uzatılabilir (3213 m.24/7); diğer gruplarda ise on yıldan az olmamak üzere projesine göre belirlenir. Uzatmalar dâhil toplam süre I. Grupta otuz, II. Grupta kırk, diğerlerinde elli yılı geçemez; üzerine çıkılması Bakan veya Cumhurbaşkanı yetkisindedir.
Maden ruhsatı neden iptal edilir? En sık üç sebep
Maden dosyalarında iptal, çoğu zaman büyük bir ihlalden değil, kaçırılmış bir tarihten doğar.
Süre uzatım talebinin geç kalması. 3213 m.24 uyarınca ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç on iki ay öncesine kadar işletme ruhsat taban bedelinin yatırılması ve yetkilendirilmiş tüzel kişilerce hazırlanmış işletme projesi ile KEP adresinin verilmesi zorunludur. Uymayanlara idari para cezası uygulanır; ek sürede de yükümlülüğünü yerine getirmeyenlerin talepleri reddedilir ve ruhsat süresi sonunda iptal edilir.
Projeye aykırı faaliyet ve raporlama. 3213 m.29 uyarınca projeye aykırı faaliyette altı aya kadar süre verilir; uyum sağlanmazsa idari para cezasıyla birlikte üretim durdurulur. Ruhsat sahibi ayrıca her yıl nisan ayı sonuna kadar işletme faaliyet raporunu vermelidir.
Bu kararların her biri idari işlemdir; ancak dava açma süresi kararın türüne göre değişir. 3213 sayılı Kanun m.13 uyarınca bu Kanuna göre verilen idari para cezalarına karşı otuz gün içinde idare mahkemelerinde dava açılabilir ve yargı yoluna başvurulması takip ile tahsilatı durdurmaz. Ruhsat iptali, üretim faaliyetinin durdurulması veya süre uzatım talebinin reddi gibi para cezası niteliğinde olmayan işlemlerde ise İYUK m.7'deki altmış günlük genel süre uygulanır. Her iki hâlde de koşulları varsa yürütmenin durdurulması istenebilir.
Maden ruhsatının devri, şirket yapısı ve yabancı yatırımcı
Maden hakları alelade bir ticari varlık gibi el değiştirmez; 3213 sayılı Kanun'un kuralları, maden sahası satın alacak yatırımcılar için bir inceleme listesidir.
Bunun pratik sonucu şudur: yabancı bir yatırımcı maden ruhsatını doğrudan kendi adına alamaz; Türk hukukuna göre kurulmuş bir şirket üzerinden ilerlemesi gerekir. Bu yapının kurulması bir şirketler hukuku ve vergi-idare meselesidir. Saha satın alırken sözleşmenin imzalanması yetmez: devir bedelinin yatırılıp yatırılmadığı, Bakanlık onayının alınıp alınmadığı ve sicile şerhŞerhTapu kaydına düşülen açıklama/kısıtlamaTapu kaydına işlenen ve üçüncü kişileri bağlayan bir hak ya da kısıtlama notu.Sözlük → edilip edilmediği kontrol edilmelidir. Şerh yoksa devir tamamlanmamıştır.
Maden sahasında özel mülkiyet ve izinler zinciri
Ruhsat almak, o arazide çalışma hakkı vermez. 3213 m.46 uyarınca arama döneminde madenci, sahadaki özel mülkiyete konu taşınmaz üzerinde kullanma amacına münhasır olmak üzere Genel Müdürlüğe başvurarak irtifak ve/veya intifa hakkı tesisini isteyebilir; karşılığı bilirkişilerce tespit edilir. İşletme safhasında ise taşınmaz, anlaşma sağlanamaması ve ruhsat sahibinin talebi üzerine Bakanlıkça kamu yararı kararı verilmesi hâlinde kamulaştırılır; bedelini ruhsat sahibi öder, taşınmaz Hazine adına tescil edilip ruhsat sahibine tahsis edilir.
Elektrik tarafında 6446 sayılı Kanun ek m.2 uyarınca Devlet ormanları ve milli parklarda iletim ve dağıtım tesisi izinleri müracaattan itibaren altmış gün içinde sonuçlandırılır. Zımni izin kuralları ancak başvuru usulüne uygun yapıldığında işe yarar.
Enerji ve maden dosyalarında en sık yapılan hatalar
Bu alanda kaybedilen projelerin çoğu, hukuken savunulamaz oldukları için değil birkaç tekrar eden hata yüzünden kaybedilir.
Yanlış zamanda pay devri. Önlisans döneminde ortaklık yapısının değişmesi önlisansın iptaline, lisanssız rüzgâr ve güneş projelerinde geçici kabulden önce yapılan pay devri ise çağrı mektubunun iptaline yol açar.
Süreleri idarenin hatırlatacağını sanmak.
- Maden ruhsat ve rehabilitasyon bedelinde ocak ayı sonu, telafi için haziran ayı sonu — ayrıca tebligat yapılmaz.
- Süre uzatımında ruhsat bitiminden on iki ay öncesi.
- İdari işlemlere karşı genel kural altmış gün (İYUK m.7); maden mevzuatına dayalı idari para cezalarında otuz gün (3213 m.13); kamulaştırma işleminin iptalinde otuz gün (2942 m.14).
- Önlisansta mücbir sebep hariç yirmi dört ay.
Teknik dosyayı hukuki dosyadan ayrı tutmak. Ölçüm verileri, kapasite hesapları ve bağlantı görüşleri dava dosyasının parçasıdır; sonradan toplanamaz.
Arazi tarafını sonraya bırakmak. Mülkiyet veya kullanım hakkının belgelenememesi, önlisansın lisansa dönüşmemesinin en yaygın sebebidir. Üçüncü kişilere verilen zararlarda ayrıca tazminat riski değerlendirilir.
Enerji ve maden dosyalarında çalışma yöntemimiz
Enerji ve maden hukuku, teknik dosya ile idari usulün kesiştiği bir alandır: bir tarafta ölçüm ve rezerv verileri, diğer tarafta ihtar ve dava süreleri.
- Takvim yönetimi. Önlisans, ruhsat, bedel ödeme ve dava sürelerini izler, kritik tarihleri önceden hatırlatırız.
- İdari yazışma. EPDK, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ya da dağıtım şirketinden gelen ilk yazıya verilecek cevabı, ileride açılabilecek davanın ilk dilekçesi gibi hazırlarız.
- Açık değerlendirme. Dosyanın hukuki durumunu ve gerçekçi olasılıkları baştan açıkça anlatırız; süresi kaçmış bir yükümlülüğün davayla telafi edilemeyeceği hâllerde bunu ilk görüşmede belirtiriz.
- Bütünleşik çalışma. Yatırım aynı anda bir ticari, bir şirketler hukuku ve bir arazi dosyasıdır; hepsi aynı ekip tarafından yürütülür.
- Ücret ve giderler. Ücret ve giderler, Avukatlık Kanunu m.163 ve devamı uyarınca düzenlenen avukatlık sözleşmesinde yazılı olarak belirlenir.
Kurucu ortaklarımız Av. Onur Çalışıcı (İstanbul Barosu 83426) ve Av. Oruç Aygün (İstanbul Barosu 83427) yönetiminde vekâletnameVekâletnameNoterden verilen temsil yetkisi belgesiBir avukatın ya da başka bir kişinin sizin adınıza hareket etmesine izin veren, noterde düzenlenen resmî belge.Sözlük → ile çalışırız. EPDK veya Genel Müdürlük yazışmalarınız hakkında görüşmek için bize ulaşabilirsiniz.
Enerji ve maden dosyanızı nasıl yürütüyoruz
Projeyi ve belgeleri inceleyin
Önlisans veya lisans dosyanızı, bağlantı görüşü ve çağrı mektubunuzu, maden ruhsatınızı, arazi durumunu ve varsa EPDK veya Genel Müdürlük yazışmalarını baştan sona okur, hangi aşamada olduğunuzu ve hangi sürelerin işlediğini çıkarırız.
Süre haritasını çıkarın
Dava açma süreleri, ihtar süreleri, ruhsat bedeli ödeme tarihleri, süre uzatım pencereleri ve önlisans takvimi tek bir listede toplanır. Maden idari para cezalarında otuz günlük özel süre ile genel altmış günlük süre ayrı ayrı işaretlenir.
İdari başvuru ve yazışmayı yürütün
EPDK, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, dağıtım şirketi ve ilgili bakanlıklara yapılacak başvuru, itiraz ve cevap yazılarını hazırlar; ihtar yazılarına ihtar süresi içinde teknik dayanaklarıyla birlikte cevap veririz.
Gerekiyorsa iptal davası açın
Lisans reddi, çağrı mektubu iptali, ruhsat iptali veya idari para cezası kararlarına karşı idare mahkemesinde iptal davası açar; koşulları varsa yürütmenin durdurulmasını talep eder, telafisi güç zarar iddiasını somut belgelerle destekleriz.
Arazi tarafını çözün
Santral veya maden sahası için kamulaştırma, irtifak hakkı, kullanma izni, kira ve orman izni süreçlerini yürütür; bedel tespiti ve tescil davasında değerleme tarafını takip ederiz.
Sözleşme katmanını kurun
EPC, ekipman tedarik, arazi kullanım, ortaklık ve elektrik satış sözleşmelerinizi mevzuattaki kısıtlarla — özellikle pay devri yasaklarıyla — uyumlu olacak şekilde düzenler veya gözden geçiririz.
Devir ve satın almayı denetleyin
Maden sahası veya santral devralıyorsanız ruhsat hukukunu, Bakanlık onayını, sicil şerhini, vadesi geçmiş bedelleri ve devam eden idari yaptırımları inceler, riskleri satın alma sözleşmesine yansıtırız.
Raporlayın ve takvimi izleyin
Her aşamada sade bir bilgilendirme sunar, dosya kapandıktan sonra da yıllık bedel ödemeleri, faaliyet raporları ve süre uzatım pencereleri gibi tekrar eden yükümlülükleri takvime bağlarız.
Enerji hukuku ve maden ruhsatı hakkında sık sorulan sorular
GES kurmak için EPDK'dan lisans almam şart mı?
Şart değildir. 6446 sayılı Kanun m.14, lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyetleri sayar; bunların başında kurulu gücü kanun metninde azami bir megavat olarak belirlenen yenilenebilir kaynağa dayalı üretim tesisleri gelir. Aynı maddenin ikinci fıkrası Cumhurbaşkanı'na bu sınırı kaynak bazında beş katına kadar artırma yetkisi verir ve bu yetki kullanılmıştır. Ayrıca sanayi tesisleri, belediyeler ve tarımsal sulama tesisleri bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünün iki katı, diğer kişiler ise sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla lisanssız tesis kurabilir. Projenizin hangi bende girdiğini başta tespit etmek gerekir.
Önlisans ne kadar sürer, uzatılabilir mi?
6446 sayılı Kanun m.6/5 uyarınca önlisansın süresi mücbir sebep hâlleri hariç yirmi dört ayı geçemez; Kurul, kaynak türüne ve kurulu güce bağlı olarak bu süreyi yarısı oranında uzatabilir. Bu süre içinde gerekli izin, onay ve ruhsatların alınması ve sahanın mülkiyet veya kullanım hakkının elde edildiğinin belgelenmesi gerekir; aksi hâlde lisans verilmez.
Önlisans aşamasında şirketime ortak alabilir miyim?
Bu konu son derece risklidir. 6446 sayılı Kanun m.6/3 uyarınca lisans alınıncaya kadar, Kurul tarafından yönetmelikle belirlenen istisnalar dışında önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısının doğrudan veya dolaylı olarak değişmesi, hisselerinin devri veya hisse devri sonucunu doğuracak işlemler yapılması hâlinde önlisans iptal edilir. Yatırım turu veya grup içi yeniden yapılandırma planlıyorsanız işlemi önceden istisna kapsamında olup olmadığı yönünden incelemek gerekir.
Lisanssız GES projemde geçici kabulden önce hisse devri yapabilir miyim?
Kural olarak hayır. 6446 sayılı Kanun m.14/6 uyarınca ilgili bent kapsamındaki rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı üretim tesislerinde, başvuru tarihinden başvuruya konu tesislerin tamamının geçici kabulü yapılana kadar, yönetmelikle belirlenen istisnalar dışında pay devri yapılamaz. Pay devri yapılması hâlinde ilgili tüzel kişiye ait bağlantı anlaşması çağrı mektubu iptal edilir.
Bağlantı başvurum reddedildi veya çağrı mektubum iptal edildi, ne yapabilirim?
Bu kararlar idari işlemdir ve süresi içinde idari yargıda iptal davasına konu edilebilir. 2577 sayılı İYUK m.7 uyarınca idare mahkemelerinde dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde altmış gündür ve idari uyuşmazlıklarda bu süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Ret gerekçesinin teknik olduğu dosyalarda savunmayı ölçüm verileri, kapasite hesapları ve bağlantı görüşleriyle birlikte kurarız.
Dava açınca EPDK kararının uygulanması durur mu?
Hayır. İYUK m.27/1 uyarınca dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. Ayrıca yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. İYUK m.27/2 uyarınca mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, kural olarak davalı idarenin savunması alındıktan sonra yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.
YEKDEM'den kaç yıl yararlanabilirim?
5346 sayılı Kanun m.6 uyarınca 18/5/2005 ile 31/12/2020 arasında işletmeye giren YEKDEM'e tabi üretim lisansı sahipleri için Kanuna ekli I sayılı Cetvel fiyatları on yıl süreyle uygulanır. 31/12/2020 tarihinden sonra işletmeye girecek YEK Belgeli tesisler için fiyat ve süreler, Cetveldeki fiyatları geçmemek üzere Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir; 30/6/2021 sonrası işletmeye girenler için ise Türk lirası olarak uygulanan bir mekanizma öngörülmüştür. Tesisinizin işletmeye giriş tarihi, hangi rejime tabi olduğunuzu doğrudan belirler.
Yerli aksam kullanırsam ilave fiyat desteği alabilir miyim?
İki ayrı rejim vardır. 5346 sayılı Kanun m.6/B'nin birinci fıkrası uyarınca lisans sahibi tüzel kişilerin 30/6/2021 tarihinden önce işletmeye giren tesislerinde yurt içinde imal edilmiş mekanik ve/veya elektro-mekanik aksam kullanılmışsa, I sayılı Cetvel fiyatlarına işletmeye giriş tarihinden itibaren beş yıl süreyle II sayılı Cetvel fiyatları ilave edilir. İkinci fıkra uyarınca 30/6/2021 tarihinden sonra işletmeye girecek yerli aksam kullanan YEK Belgeli tesisler ile tüketim tesisinin ihtiyacını karşılamaya yönelik kurulacak lisanssız üretim tesisleri için ise II sayılı Cetvel değil, Türk lirası olarak uygulanacak yerli katkı fiyatları geçerlidir; bu fiyatlar, uygulanacak süre ve usul ile esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenerek ilan edilir.
Lisanssız üretici olarak ihtiyaç fazlası elektriğimi kime satarım?
5346 sayılı Kanun m.6/A uyarınca kendi tüketim ihtiyacını karşılamaya yönelik lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler, ihtiyaçlarının üzerinde ürettikleri elektriği iletim veya dağıtım sistemine vermeleri hâlinde I sayılı Cetveldeki fiyatlardan on yıl süreyle faydalanabilir ve bu elektriğin görevli tedarik şirketi tarafından satın alınması zorunludur. On yıllık sürenin dolmasından sonraki rejim yakın dönemde değişikliğe uğradığı için, süresi dolmakta olan tesislerde güncel duruma göre plan yapılmalıdır.
Mevcut santralimin kapasitesini artırabilir miyim?
5346 sayılı Kanun m.6/C uyarınca yenilenebilir kaynaklardan üretim yapmak üzere lisans alan tüzel kişiler, lisanslarında belirlenen sahaların dışına çıkılmaması ve işletme anında sisteme verilen gücün lisanslarında belirtilen kurulu gücü aşmaması kaydıyla ek kapasite kurabilir. Ancak 5346 m.6/C'nin ikinci fıkrası uyarınca, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten sonra 6446 sayılı Kanun m.7 kapsamında EPDK tarafından uygun görülen kapasite artışları için YEK Destekleme Mekanizmasından yararlanılamaz; 30/6/2021 tarihinden sonra işletmeye giren bu kapasite artışları yalnızca m.6/B kapsamındaki yerli katkı fiyatından yararlanabilir. Kapasite artışı kararı bu nedenle sadece bir izin değil, aynı zamanda bir gelir kararıdır; lisans tadili gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilir.
EPDK bana idari para cezası verdi, ödemek zorunda mıyım?
6446 sayılı Kanun m.16 uyarınca verilen idari para cezalarına karşı süresi içinde idari yargıda iptal davası açılabilir ve yürütmenin durdurulması istenebilir. Ancak dava, cezanın kendiliğinden durmasını sağlamaz. Kanun ayrıca ceza sonrası aynı fiilin ihtar süresinde giderilmemesi veya tekrarlanması hâlinde cezaların her defasında bir önceki cezanın iki katı oranında artırılarak uygulanacağını, cezaların belirli bir düzeye ulaşması hâlinde Kurulun lisansı iptal edebileceğini öngörür. Bu yüzden ilk ihtar aşaması belirleyicidir.
Santralimin kurulacağı arazi başkasının, kamulaştırma yapılabilir mi?
Evet. 6446 sayılı Kanun m.19 uyarınca üretim faaliyetinde bulunan önlisans veya lisans sahibi özel hukuk tüzel kişilerinin taşınmaz temini talepleri, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre Kurum tarafından yürütülür; uygun görülen talepte alınan Kurul kararı kamu yararı kararı yerine geçer. Kamulaştırma veya devir yoluyla elde edilen taşınmazların mülkiyeti ve üzerindeki sınırlı ayni haklar, üretim tesislerinin mülkiyetine sahip olan ilgili kamu kurum veya kuruluşu adına; bunların bulunmaması hâlinde Hazine adına tescil edilir. Hazine adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde, lisansın geçerlilik süresiyle sınırlı olmak üzere lisans sahibi özel hukuk tüzel kişisi lehine bedelsiz irtifak hakkı tesis edilir ve/veya kullanma izni verilir; bu işlemlere konu edilemeyecek olanlar için ise bedel alınmaksızın kiralama yapılır. Bedelleri lisans sahibi öder.
Arazim enerji yatırımı için kamulaştırılıyor, hangi mahkemeye başvurmalıyım?
İki ayrı yol vardır ve karıştırılmamalıdır. 2942 sayılı Kanun m.14 uyarınca, mahkemece yapılan tebligat gününden veya ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal, maddi hatalara karşı ise adli yargıda düzeltim davası açılabilir. Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası ise taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülür. Ayrıca mahkemenin çıkardığı davetiyede, taşınmazın değerine ilişkin savunma ve delillerin tebliğden itibaren on gün içinde bildirilmesi gerektiği belirtilir.
Acele kamulaştırma nedir?
2942 sayılı Kanun m.27 uyarınca, aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak hâllerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda, kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere mahkemece yedi gün içinde tespit edilecek değerin mal sahibi adına bankaya yatırılmasıyla taşınmaza el konulabilir. El koyma kararı tapu müdürlüğüne bildirilir ve devir yasağı tapuTapuTaşınmazın resmî mülkiyet kaydı ve belgesiBir taşınmazın sahibini gösteren devlet kaydı ve size verilen belge — Türkiye'de mülkiyeti kanıtlayan tek şey.Sözlük → kütüğüne şerh edilir. Bu, mal sahibi için hızla hareket edilmesi gereken bir durumdur.
Maden ruhsatım hangi hâllerde iptal edilir?
En sık karşılaşılan sebep mali yükümlülüktür: 3213 sayılı Kanun m.13 uyarınca ruhsat ve rehabilitasyon bedellerinin tamamının her yıl ocak ayı sonuna kadar yatırılması zorunludur; yatırılmazsa eksik kısmın o yıl haziran ayının son gününe kadar gecikme zammı oranında artırılarak yatırılması gerekir, aksi hâlde ruhsat iptal edilir ve kanun bu konuda ayrıca tebligat yapılmayacağını açıkça belirtir. Ayrıca arama dönemlerinde faaliyet raporlarının verilmemesi, süresinde işletme ruhsat talebinde bulunulmaması ve süre uzatım yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi de iptal sebebidir. İptal işlemine karşı İYUK m.7'deki altmış günlük genel süre içinde dava açılır; buna bağlı idari para cezalarında ise 3213 m.13 uyarınca süre otuz gündür.
Maden işletme ruhsatı kaç yıllıktır?
3213 sayılı Kanun m.24 uyarınca I. Grup (a) bendi madenlerin işletme ruhsat süresi beş yıldır. V. Grup madenlerde de işletme ruhsatı süresi beş yıl olup bu süre uzatılabilir (3213 m.24/7). Diğer grup madenlerde süre on yıldan az olmamak üzere projesine göre belirlenir. Süre uzatımları dâhil toplam işletme ruhsat süresi I. Grup madenlerde otuz, II. Grup madenlerde kırk, diğer gruplarda ise elli yılı geçmeyecek şekilde tespit edilir; bu sürelerin üzerine çıkılması ise Bakan veya Cumhurbaşkanı yetkisindedir.
Maden ruhsatı süresini uzatmak için ne zaman başvurmalıyım?
3213 sayılı Kanun m.24 uyarınca süre uzatım taleplerinde, ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç on iki ay öncesine kadar işletme ruhsat taban bedelinin yatırılması ve yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisi sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ile KEP veya e-Tebligat adresinin Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Bu yükümlülüğe uymayanlara idari para cezası uygulanır; kanunda öngörülen daha kısa süre içinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin talepleri reddedilir ve ruhsat süresi sonunda iptal edilerek saha ihalelik konuma getirilir.
Maden ruhsatını satın alabilir miyim, devir nasıl yapılır?
3213 sayılı Kanun m.5 uyarınca maden ruhsatları devredilebilir; ancak devirden önce, devredildiği tarihteki ruhsat bedelinin iki katı tutarında devir bedeli alınır ve devir Bakanlık onayı ile gerçekleşir. Devir muamelesi maden siciline şerh edilmesiyle tamam olur. Ruhsat hakları hisselere bölünemez ve bir bütün hâlinde işlem görür. Bu nedenle satın alma sözleşmesinin imzalanması tek başına yeterli değildir; onay ve sicil şerhi tamamlanmadan devir hukuken bitmiş sayılmaz.
Yabancı yatırımcı Türkiye'de maden ruhsatı alabilir mi?
Doğrudan kendi adına alamaz. 3213 sayılı Kanun m.6 uyarınca maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil T.C. vatandaşlarına ve Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere verilir; haklar gerçek veya tüzel tek kişi adına tanınır. Uygulamada yabancı yatırımcılar Türk hukukuna göre kurulmuş bir şirket üzerinden ilerler. Şirket yapısının, ileride planlanan devir ve ortaklık hareketlerini engellemeyecek biçimde kurulması önemlidir.
