Türk Vatandaşlığı Avukatı ve Vatandaşlık Başvurusu

Türk vatandaşlığı avukatı ne yapar, bu sayfa kimin için?

Vatandaşlık dosyası, tek bir dilekçe verilip sonucun beklendiği bir iş değildir. Belgelerin toplandığı yer, yatırımın uygunluğunu tespit eden kurum, soruşturmayı yapan il emniyet müdürlüğü ve kararı veren makam birbirinden ayrıdır; bir aşamada eksik bırakılan belge, aylar sonra dosyayı baştan tamamlamayı gerektirebilir. Bu sayfa Türk okur için yazıldı: yabancı eşinin dosyasını takip eden Türk vatandaşı, yabancı ortağının durumunu çözmek zorunda kalan Türk şirketi, alıcısına "bu daire vatandaşlığa uygun mu" sorusunu cevaplayan emlak danışmanı ve yurt dışındaki yakınının vatandaşlığı yeniden kazanmasını isteyen aileler için.

Yürüttüğümüz işler:

• Yatırım yoluyla istisnai vatandaşlık dosyasının kurgulanması ve takibi
• Evlilik yoluyla başvuru, mülakat ve soruşturma aşaması
• Genel yoldan (beş yıl ikamet) başvuru ve ikamet geçmişinin belgelenmesi
• İkamet izni, çalışma izni ve Turkuaz Kart tarafındaki hazırlık
• Reddedilen başvurulara karşı idari başvuru ve dava yolu
• Vatandaşlığın yeniden kazanılması, Mavi Kart ve çok vatandaşlık kaydı

Yatırım taşınmaz üzerinden ilerliyorsa süreci gayrimenkul, şirket kuruluşu veya istihdam üzerinden ilerliyorsa şirketler hukuku tarafıyla birlikte yürütürüz.

Üç yol karşılaştırması: yatırım, evlilik ve genel yol

Dosyanın en önemli kararı en başta verilir: hangi yoldan gidileceği. Yolu belirleyen şey yabancının niyeti değil, hukuken hangi kapının açık olduğudur.

Üç yolda da ortak şart, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmamasıdır. Bu yollar birbirinin alternatifidir: beş yıllık ikamet süresi dolmamış bir yabancı, evlilik süresi üç yılı doldurduğunda TVK m. 16 yoluna geçebilir; yatırım eşiğini karşılıyorsa istisnai yola da başvurabilir.

Yatırım yoluyla vatandaşlık: hukuki dayanak ve yedi seçenek

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı, TVK m. 12/1-(b) bendine dayanır. Bent; 6458 sayılı Kanun'un 31/1-(j) bendi uyarınca ikamet izniİkamet izniTürkiye'de kalma izniBir yabancının vizeden uzun süreyle Türkiye'de yasal olarak kalmasını sağlayan resmî izin.Sözlük → alanları, Turkuaz Kart sahiplerini, yabancı eşlerini ve ergin olmayan veya bağımlı çocuklarını kapsar. Tutarlar Kanun'da değil, Yönetmelik m. 20'de belirlenmiştir.

Tutarların hesabında Yönetmelik m. 20/6 uyarınca tespit tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır. m. 20/8 ise süreyi tamamlamak amacıyla yatırım türleri arasında geçişkenliğe izin verir; üç yıl içinde mevduattan fona geçmek mümkündür.

Taşınmaz yolu: satıcının, alıcının ve emlak danışmanının bilmesi gerekenler

Uygulamada sıkça kullanılan yol taşınmazdır; Türk tarafını genellikle en çok ilgilendiren yol da budur, çünkü karşıda bir Türk malik, müteahhit ya da emlak danışmanı vardır. Yönetmelik m. 20/2-(b) bendi 2023 sonunda daraltılmıştır.

Her taşınmaz uygun değildir. Bent artık yalnızca kat mülkiyeti veya kat irtifakıKat irtifakıTamamlanmamış yapıda bağımsız bölüm üzerindeki hakİnşaatı henüz bitmemiş bir yapıda, ileride oluşacak bağımsız bölüm üzerinde kurulan irtifak hakkı.Sözlük → kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmaz almaktan söz eder; yapısız boş bir arsa tek başına bu bende dayanak yapılamaz. Ayrıca tapuTapuTaşınmazın resmî mülkiyet kaydı ve belgesiBir taşınmazın sahibini gösteren devlet kaydı ve size verilen belge — Türkiye'de mülkiyeti kanıtlayan tek şey.Sözlük → kaydına üç yıl satılmaması şerhi konulması şarttır.

Satış vaadi seçeneği. Aynı bent, bedelin peşin yatırılması ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkin yapılmayacağı taahhüdünün şerhŞerhTapu kaydına düşülen açıklama/kısıtlamaTapu kaydına işlenen ve üçüncü kişileri bağlayan bir hak ya da kısıtlama notu.Sözlük → edilmesi şartıyla, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş taşınmazlarda noterde düzenlenmiş satış vaadi sözleşmesi ile de yolun açılabileceğini söyler; tapusu henüz devredilemeyen projelerde kullanılan seçenek budur.

Vatandaşlık mevzuatı, yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin genel sınırları da ortadan kaldırmaz. 2644 sayılı Tapu Kanunu m. 35 uyarınca yabancı gerçek kişilerin edindiği taşınmaz ve sınırlı aynî hakların toplam alanı, özel mülkiyete konu ilçe yüzölçümünün yüzde onunu ve kişi başına otuz hektarı geçemez; askerî yasak bölge kısıtları saklıdır. Satış sözleşmesinin kurgusu için sözleşme tarafıyla birlikte çalışırız.

Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı: Türk eşin bilmesi gerekenler

Bu bölüm yabancıyla evli Türk vatandaşları içindir. Kanunun ilk cümlesi nettir: bir Türk vatandaşı ile evlenmek doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. Evlilik yalnızca bir başvuru hakkı doğurur.

Üç yıl ne zaman başlar? Süre kural olarak evliliğin kurulduğu tarihten işler. Uygulama Yönetmeliği m. 25/3 önemli bir ayrıntı ekler: Türk eş sonradan Türk vatandaşlığını kazanmışsa, hesapta evlilik tarihi değil eşin vatandaşlığı kazandığı tarih esas alınır. İki yabancının evlenip sonra birinin vatandaşlık kazandığı dosyalarda bu kural sık gözden kaçar.

Başvurunun baştan reddedildiği haller. Yönetmelik m. 25/2 uyarınca; üç yıldan beri evli olunmadığı, evliliğin boşanma ya da müracaat tarihinden önceki ölümle son bulduğu, kişinin hükümlü veya tutuklu olduğu yahut yargılamasının sürdüğü, ya da istenen belgelerin ibraz edilemediği anlaşılırsa başvuru kabul edilmez.

Eşin ölümü ve butlan. TVK m. 16/2 uyarınca başvurudan sonra Türk eşin ölümüyle evlilik sona ererse aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz. TVK m. 16/3 ise butlan halinde evlenmede iyiniyetli olan yabancının vatandaşlığı muhafaza edeceğini düzenler. Boşanma halinde süreç değişir; boşanma tarafıyla birlikte değerlendiririz.

Evlilikte mülakat ve emniyet soruşturması

Evlilik yolunun en çok tedirginlik yaratan aşaması mülakattır. Bu aşama keyfî değildir; Yönetmelikte açıkça düzenlenmiştir.

Komisyon mülakatı. Yönetmelik m. 29 uyarınca Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı ve eşi, komisyon tarafından ayrı ayrı ve birlikte mülakata tabi tutulur. Amaç, evliliğin gerçek bir evlilik mi yoksa vatandaşlık kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik mi olduğunun tespitidir. Başvuru yurt dışından yapılmışsa mülakatı komisyon değil, konsolosluk işlemlerinden sorumlu muavin konsolos veya daha üst yetkili yapar (Yönetmelik m. 30/2).

İl emniyet müdürlüğü araştırması. Yönetmelik m. 28 uyarınca il emniyet müdürlüğü, yabancının aile birliği içinde yaşayıp yaşamadığını ve evlilik birliğiyle bağdaşmayacak nitelikte faaliyetlerde bulunup bulunmadığını araştırır. Fiilî ayrılık, farklı adreslerde ikamet ve birbirini doğrulamayan resmî kayıtlar bu aşamada dosyayı zorlaştırır.

Genel yol: beş yıl ikametle vatandaşlık (TVK m. 11)

Yatırımı olmayan ve Türk vatandaşıyla evli olmayan bir yabancı için asıl yol budur; daha fazla şart içerir ama kimseye bağlı değildir. Kanunun aradığı şartlar:

• Kendi millî kanununa, vatansız ise Türk kanunlarına göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak
• Başvurudan geriye doğru Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet etmek
• Türkiye'de yerleşmeye karar verdiğini davranışları ile teyit etmek
• Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamak
• İyi ahlak sahibi olmak ve yeteri kadar Türkçe konuşabilmek
• Kendisinin ve bakmakla yükümlü olduklarının geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak
• Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel hali bulunmamak

İkamet izninin türü de önemlidir. Yönetmelik m. 16/2-(c) uyarınca, yasal izin bulunsa bile sığınma veya iltica başvurusu, öğrenim, turistik amaç, öğrenim gören çocuğa refakat ya da tedavi amacıyla ikamete bağlandığı anlaşılan kişilerin başvurusu kabul edilmez. Beş yılın hangi izinle geçirildiği süreden daha belirleyici olabilir.

Belgeler ve mülakat. Yönetmelik m. 17; sağlık raporunu, geçimi ispatlayan belgeyi, yurda giriş-çıkış belgesini, yeterli süreli ikamet tezkeresini ve varsa kesinleşmiş mahkeme kararının onaylı örneğini sayar. m. 19 uyarınca komisyon; şartların varlığını, Türkçe konuşma yeterliliğini, geçimi ve toplumsal yaşama uyumu mülakatla tespit eder.

İstisnai yolun diğer halleri ve Turkuaz Kart: şirketler için

İstisnai vatandaşlık yalnızca yatırım demek değildir. TVK m. 12, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile vatandaşlık kazanabilecek grupları sayar:

• Türkiye'ye sanayi tesisleri getiren veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel ve sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili bakanlıklarca gerekçeli teklifte bulunulan kişiler
• 6458 sayılı Kanun m. 31/1-(j) uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahipleri ve bunların yabancı eşi ile ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu
• Vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişiler ve göçmen olarak kabul edilenler

Turkuaz Kart neden şirketleri ilgilendirir? Turkuaz Kart, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında nitelikli yabancı işgücüne verilen bir statüdür ve TVK m. 12/1-(b) bendi bu statüyü doğrudan kapsama almıştır; yabancı yönetici, mühendis veya araştırmacı istihdam eden şirketler için yatırım eşiğinden geçmeyen bir alternatif olabilir. Ancak kart ilk aşamada geçiş süresi kaydıyla verilir; süresiz karta geçiş başvurusu süresinde yapılmazsa kart geçersiz hale gelir.

Yabancı çalışan istihdamının izin, sözleşme ve SGK boyutunu iş hukuku, yatırımın ortaklık ve sermaye boyutunu ise şirketler hukuku tarafıyla birlikte kurgularız.

Eş ve çocuklar: kim birlikte vatandaş olur?

Türk okurun en sık sorduğu ikinci soru şudur: baba vatandaş olunca aile de olur mu? Cevap kısmen evettir; eş ile çocuk için farklı kurallar işler.

Eş kendiliğinden kazanmaz. TVK m. 20/2 uyarınca yetkili makam kararı ile vatandaşlığın kazanılması eşin vatandaşlığına tesir etmez. Yatırım yolunda durum farklıdır: TVK m. 12/1-(b) bendi yatırımcının yabancı eşini ve ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklarını doğrudan kapsar; bu dosyada eş ve çocuklar birlikte ilerler.

Çocuklarda muvafakat şartı. Yine TVK m. 20/2 uyarınca, ana veya babanın velayeti kendisinde bulunan çocukları, diğer eşin muvafakat etmesi halinde Türk vatandaşlığını kazanır. Muvafakat verilmezse, ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır. Vatandaşlığı birlikte kazanan ana ve babanın çocukları da vatandaşlığı kazanır.

Birlikte işlem görmeyen çocuklar. TVK m. 20/3, ana veya babanın vatandaşlığı kazandığı tarihte onlarla birlikte işlem görmeyen çocuklara, ergin olduktan sonra başvurmaları halinde m. 11 hükümlerinin — beş yıllık ikamet dâhil genel yolun — uygulanacağını söyler. Dosyaya dâhil edilmeyen çocuk yıllar sonra sıfırdan başlayabilir. Miras boyutu için miras tarafıyla da birlikte bakarız.

Vatandaşlık kazanıldıktan sonra: askerlik ve çok vatandaşlık

Dosya bittikten sonra çıkan iki soru çoğu zaman en baştan sorulmalıydı: askerlik ve önceki vatandaşlığın akıbeti.

Başvuru sahipleri genellikle 22 yaşını doldurmuş olduğundan askerlik çoğu dosyada engel oluşturmaz; ancak 22 yaşından küçük erkek çocukları dosyaya dâhil eden ailelerde bu husus önceden konuşulmalıdır.

Önceki vatandaşlık kaybedilir mi? Türk hukuku çok vatandaşlığa izin verir. TVK m. 44 uyarınca yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişilerin bu durumu belgelemesi ve kayden aynı kişi olduklarının tespiti halinde nüfus aile kütüğüne çok vatandaşlığa sahip olduklarına dair açıklama yapılır. Genel yoldan başvuruda önceki vatandaşlıktan çıkma şartının aranabilmesine imkân veren TVK m. 11/2 ise 19/10/2017 tarihli ve 7039 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır; Yönetmelik m. 15/2'de aynı yönde kalan hüküm kanuni dayanağını yitirmiştir. Buna karşılık diğer devletin hukuku çifte vatandaşlığa izin vermeyebilir.

Vatandaşlığı sonradan kaybedenler. Çıkma izniyle vatandaşlığı kaybedenler, TVK m. 13 uyarınca millî güvenlik bakımından engel hali bulunmamak kaydıyla ve ikamet süresine bakılmaksızın Bakanlık kararıyla vatandaşlığı yeniden kazanabilirler. Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar altsoyları için TVK m. 28 kapsamında Mavi Kart düzenlenir.

Başvuru reddedilirse veya karar iptal edilirse

Vatandaşlık dosyası her zaman olumlu bitmez. Başvuru; müracaat makamında (Yön. m. 16 veya m. 25 kapsamında) baştan kabul edilmeyebilir, komisyon aşamasında Bakanlığa gönderilmeyebilir ya da Bakanlıkça reddedilebilir. Bunların hepsi idari işlemdir ve idari yargı denetimine tabidir. Hangi aşamada ve hangi gerekçeyle durulduğunu tespit etmek ilk iştir; eksik belgeden kaynaklanan durma ile millî güvenlik gerekçeli red farklı yollar gerektirir.

Kararın iptali ve geri alınması. TVK m. 31 uyarınca vatandaşlığı kazanma kararı, ilgilinin yalan beyanı veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli hususları gizlemesi sonucunda verilmişse, kararı veren makam tarafından iptal edilir. TVK m. 40 ise hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer olarak verildiği sonradan anlaşılan kararların geri alınacağını düzenler.

İdari işlemin iptali davası ve idareyle yazışma sürecini idare hukuku tarafıyla birlikte yürütürüz.

Süreler, belgeler ve masraflar hakkında gerçekçi beklenti

En sık sorulan soru "ne kadar sürer" olduğu halde mevzuat sabit bir cevap vermez; idare için bağlayıcı karar süresi öngörülmemiştir. Süreyi belirleyen şey, dosyanın hangi aşamada takıldığıdır.

Resmî bedeller. TVK m. 45 uyarınca vatandaşlığın sonradan kazanılmasına ilişkin hizmetin bedeli Bakanlık ve Maliye Bakanlığınca birlikte belirlenir; Yönetmelikte sayılan belgeler arasında bu bedelin yatırıldığını gösteren makbuz da vardır. Aynı maddenin ikinci fıkrası, Gelir Vergisi Kanunu'na göre geliri olmayanlar ve onlarla birlikte işlem gören ergin olmayan çocukları bakımından bedelin alınmayacağını düzenler.

Vatandaşlık dosyalarında sık karşılaşılan hatalar

Reddedilen dosyaların çoğu esastan değil, kurgudan ve zamanlamadan kaybedilir. Uygulamada sık karşılaşılan hatalar şunlardır.

Yatırımı yapıp sonra hukuki değerlendirme istemek. Döviz Merkez Bankası'na satılmadan yapılan bir alım, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmamış bir taşınmaz ya da şerhsiz devredilen bir tapu, eşiği karşılasa bile uygunluk tespitini alamayabilir; yatırımın geri alınması ise çoğu zaman zararla mümkündür.

Yanlış ikamet izniyle beş yıl geçirmek. Turistik veya öğrenim amaçlı izinle geçirilen yıllar, Yönetmelik m. 16/2-(c) kapsamında genel yol için elverişli sayılmayabilir; bunu beşinci yılın sonunda öğrenmek baştan başlamak demektir.

Evlilik süresini yanlış hesaplamak. Yönetmelik m. 25/3, Türk eşin sonradan vatandaşlık kazandığı dosyalarda eşin vatandaşlık kazanma tarihini esas alır.

Çocukları dosyaya dâhil etmemek. Ana veya baba ile birlikte işlem görmeyen çocuk, ergin olduktan sonra TVK m. 20/3 gereği genel yolun tüm şartlarına tabi olur.

Beyanı "idare nasılsa anlamaz" varsayımıyla kurmak. Yalan beyan, kabul edilmiş bir vatandaşlığı dahi TVK m. 31 uyarınca iptale götürür.

Vatandaşlık dosyalarında Lexin Legal yaklaşımı

Vatandaşlık, birden çok kurumun sırayla devreye girdiği ve tek bir eksik belgenin dosyayı aylarca beklettiği bir alandır. Süreci en baştan yazılı bir yol haritasına dönüştürürüz.

• Önce yol tespiti. Yatırım, evlilik ve genel yoldan hangisinin dosyaya uyduğunu en başta değerlendiririz.
• Yatırımdan önce hukuki kontrol. Taşınmazın niteliği, tapu durumu, döviz akışı ve üç yıllık şerh, para hareket etmeden önce kontrol edilir.
• Belge takvimi. Yabancı ülkeden gelecek evrakın apostil ve tercüme süresi baştan planlanır.
• Mülakat öncesi kayıt tutarlılığı. Komisyonun mevzuat gereği hangi hususları incelediğini ve hangi resmî kayıtların dosyada bulunması gerektiğini birlikte gözden geçiririz.
• Bütünleşik danışmanlık. Dosya gayrimenkul, şirketler hukuku veya aile hukuku tarafıyla kesiştiğinde hepsini aynı ekip yürütür.
• Yazılı sözleşme ve masraf şeffaflığı. Avukatlık ücreti ile resmî bedeller ve masraflar, avukatlık sözleşmesinde ayrı ayrı gösterilir.

Vatandaşlık dosyanızı görüşmek isterseniz bize ulaşabilirsiniz; görüşme ve dosya incelemesi ayrıca kararlaştırılan koşullarla yürütülür.

Vatandaşlık dosyanızı nasıl yürütüyoruz

Türk vatandaşlığı hakkında sık sorulan sorular