Teknoloji ve yapay zekâ avukatı ne yapar, ne zaman gerekir?
Yazılım projesi teslim edilmiyor, ödediğiniz koda erişemiyorsunuz, SaaS sağlayıcınız hizmeti tek taraflı kesiyor, sisteminize sızılıyor ya da kapıya bir denetim yazısı geliyorsa, sorun teknik görünse de çözümü sözleşmede ve mevzuattadır. Teknoloji avukatı, ürünü kimin sahiplendiğini, bir şey ters gittiğinde kimin ödeyeceğini ve idarenin sizden ne istediğini önceden yazıya döken kişidir.
Türkiye'de bu alanı tek bir kanun düzenlemez; uygulamada şu metinler birlikte okunur:
- 6098 sayılı TBK — sözleşme, ayıp, sorumluluğun sınırlandırılması
- 5846 sayılı FSEK — yazılımın korunması, mali hakların devri
- 5651 sayılı Kanun — internet içeriği, erişimin engellenmesi
- 6563 sayılı Kanun — e-ticaret, pazaryerleri, ticari elektronik ileti
- 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu — siber güvenlik, denetim, yaptırım
- 5237 sayılı TCK ve 6102 sayılı TTK — bilişim suçları, ticari uyuşmazlıklar
Bu sayfa işin yazılım, ürün ve platform tarafını anlatır. Kişisel veri uyumunun kendisi ayrı bir başlıktır: KVKK ve bilişim hukuku.
Yazılım geliştirme ve SaaS sözleşmeleri: neyi satın aldığınızı bilmek
Belirli bir sonucu, yani çalışan bir ürünü taahhüt eden geliştirme işleri kural olarak eser sözleşmesi niteliğindedir; yüklenici sonuçtan sorumludur. Ekibin saat esasına göre çalıştığı, sonucun değil emeğin borçlanıldığı modeller ise hizmet veya vekâlet ilişkisine yaklaşır. Ayrım üç yerde acıtır: ayıp iddiasında, kabul tutanağının anlamında ve zamanaşımında.
SaaS tarafında yazılımı satın almazsınız; kullanma hakkı edinirsiniz. Sözleşmenin gerçek değeri fiyat maddesinde değil, hizmetin nasıl sürdürüleceğini ve nasıl sona ereceğini düzenleyen maddelerdedir. Her iki modelde de yazılmasını istediğimiz başlıklar:
- Kapsam ve kabul: iş tanımı, değişiklik yönetimi, kabul kriteri, gecikmede cezai şart
- Hizmet seviyesi (SLA): erişilebilirlik oranı, planlı bakım, ihlalde hizmet kredisi ve kredinin tek çare olup olmadığı
- Veri ve çıkış: verinin kime ait olduğu, nerede barındırıldığı, alt işleyiciler; sözleşme bittiğinde verinin hangi formatta ve ne kadar sürede iade edileceği
- Üçüncü kişi bileşenleri, açık kaynak lisansları, sorumluluk tavanı, tazminat taahhütleri
Kaynak kod ve fikrî hakların devri: en pahalı hata burada yapılır
FSEK m. 2/1, her biçim altında ifade edilen bilgisayar programlarını ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla hazırlık tasarımlarını ilim ve edebiyat eserleri arasında sayar; son fıkra, arayüze temel oluşturan düşünce ve ilkelerin eser sayılmadığını söyler. Sonuç: yazılıma para ödemiş olmanız hakların size geçtiği anlamına gelmez. Devir ayrı bir işlemdir ve şekle bağlıdır.
| Kodu kim yazdı? | Kanuni durum | Sözleşmede ne olmalı? |
|---|---|---|
| Kadrolu çalışan | FSEK m. 18/2: aksi sözleşmeden veya işin mahiyetinden anlaşılmadıkça, işçilerin işlerini görürken meydana getirdiği eserler üzerindeki hakları çalıştıran kullanır | İş sözleşmesinde açık fikrî hak maddesi |
| Serbest geliştirici | İşçi değildir; m. 18/2 kapsamına girmez, haklar kendiliğinden geçmez | FSEK m. 52'ye uygun, hakları tek tek sayan devir |
| Dış yazılım firması | Sözleşmede ne yazıyorsa o; sessizlikte kod yüklenicide kalabilir | Devir mi lisans mı; kaynak kod teslimi; escrow |
| Yapay zekâ aracıyla üretilen kod | Eser sahipliği tartışmalıdır; aracın kullanım şartları belirleyicidir | Araç lisansı, çıktı hakları, üçüncü kişi kodu taraması |
Lisans veren de her şeyi yasaklayamaz: FSEK m. 38, programı yasal yollardan edinenin yükleme, çalıştırma ve hata düzeltme fiillerinin ve bir adet yedekleme kopyası hakkının sözleşmeyle engellenemeyeceğini düzenler. Marka tarafını marka ve patent ekibiyle yürütürüz.
Yapay zekâ kullanımı: özel kanun yokken sorumluluk kimde?
Sık sorulan soruyu doğrudan cevaplayalım: bu sayfanın güncellendiği tarihte Türkiye'de yapay zekâya özgü, yürürlüğe girmiş bir çerçeve kanun bulunmamaktadır; Meclise sunulmuş teklifler komisyon aşamasındadır. Yapay zekâ kaynaklı zarardan doğan sorumluluk bugün genel hükümlerle çözülür: TBKTBK6098 sayılı Türk Borçlar KanunuTürkiye'deki neredeyse her özel hukuk sözleşmesinin arkasındaki kanun — sözleşme, haksız fiil, kira, hizmet, vekâlet ve sebepsiz zenginleşme.Sözlük →'daki sözleşme, ayıp ve haksız fiil hükümleri, 6698 sayılı KVKKKVKK6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması KanunuTürkiye'nin veri koruma kanunu — kişisel verinin toplanması, saklanması ve aktarılmasına dair kurallar ile bunları uygulayan kurum.Sözlük → ve FSEK; tüketiciye satış varsa 6502 sayılı Kanun eklenir. Özel kanun olmaması sorumluluğun olmaması demek değildir; sorumluluğun sözleşmeyle dağıtılmamış olması demektir. Bu nedenle standart şablondan ayrılması gereken maddeler bellidir:
- Girdi ve çıktı hakları: veri kime ait, çıktıyı kim kullanabilir, münhasırlık var mı?
- Eğitim kısıtı: sağlayıcı sizin verinizle kendi modelini eğitebilecek mi? Sessiz bırakılan bu madde geri alınamaz bir sonuç doğurur.
- Doğruluk, insan gözetimi ve izlenebilirlik: çıktının garanti edilmemesi olağandır; buna karşılık test edilebilir performans ölçütleri, hangi kararların insan onayına bağlı olduğu ve kayıtların (log) ne kadar süre tutulacağı yazılmalıdır.
- Fikrî hak tazminat taahhüdü: çıktı üçüncü kişinin hakkını ihlal ederse savunma ve tazminat yükünü kim taşıyacak?
- Sorumluluk tavanı: sınır konabilir, ancak TBK m. 115 sınırı içinde kalmak zorundadır.
Siber saldırı ve veri ihlali: ilk saatlerde ne yapılır?
Bir ihlalde kaybedilen ilk saatler geri gelmez. Sırayı önceden belirlemiş olmak hem zararı hem de idari yaptırımı etkiler. İzlediğimiz akış şudur:
- Durdur ve koru: etkilenen sistemi izole edin, ancak delili yok etmeden; sunucuyu aceleyle sıfırlamak saldırganın izini de siler.
- Kapsamı tespit edin: hangi veri, kaç kişi, hangi tarih aralığı, veri dışarı çıktı mı?
- Bildirim yükümlülüklerini ayırın: kişisel veri içeren ihlallerde KVKK bildirim rejimi işler; ayrıntısı KVKK sayfamızdadır. Bundan bağımsız olarak 7545 m. 7, bilişim sistemleri kullanarak hizmet sunan ve veri işleyenlere zafiyet veya siber olayları gecikmeksizin Başkanlığa bildirme yükümlülüğü getirir.
- Sözleşme, ceza ve sigorta: müşteri ve tedarikçi sözleşmelerinde çoğu zaman daha kısa kendi bildirim süreleri vardır; fiil bilişim suçu oluşturuyorsa suç duyurusunda bulunulur, siber sigorta bildirim süreleri kaçırılmamalı, kusur tedarikçideyse rücu değerlendirilir.
Ceza tarafında dayanak TCKTCK5237 sayılı Türk Ceza KanunuTürkiye'de suçları ve cezalarını tanımlayan kanun — dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, sahtecilik, aklama ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar dâhil.Sözlük → m. 243-246'dır: bilişim sistemine hukuka aykırı giriş, sistemi engelleme ve verileri yok etme, değiştirme ya da başka yere gönderme, kart kötüye kullanımı ve yasak cihaz ve programlar bu maddelerde cezalandırılır. Süreci ceza hukuku tarafıyla yürütürüz.
7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu şirketinizi nasıl etkiler?
7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu m. 2 kapsamı kamuyla sınırlamaz: siber uzayda varlık gösteren, faaliyet yürüten ya da hizmet sunan gerçek ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlar da kapsamdadır.
Kanunun 7. maddesi, bilişim sistemleri kullanarak hizmet sunan, veri toplayan ve işleyenler için beş ana yükümlülük tanımlar: Başkanlığın talep ettiği veri, bilgi, belge, donanım ve yazılımı öncelikle ve zamanında iletmek; mevzuatın öngördüğü tedbirleri almak ve tespit edilen zafiyet ile siber olayları gecikmeksizin bildirmek; kamu kurumları ve kritik altyapılarda kullanılacak siber güvenlik ürün ve hizmetlerini yetkilendirilmiş kaynaklardan tedarik etmek; sertifikasyon ve yetkilendirmeye tabi siber güvenlik şirketleri bakımından faaliyete başlamadan önce onay almak; siber olgunluğun artırılmasına yönelik olarak Başkanlıkça geliştirilen politika, strateji ve eylem planları ile yayımlanan diğer düzenleyici işlemlerde yer alan hususları yerine getirmek ve gerekli tedbirleri almak.
8. madde denetim yetkisini düzenler; görevlendirilenler elektronik ortamdaki veriyi, cihaz, sistem, yazılım ve donanımı inceleyip kopya alabilir. Yaptırımı ciro ölçeğine çıkabilir: m. 16/11 uyarınca 8. maddenin dördüncü fıkrasındaki denetim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi hâlinde yüzbin liradan bir milyon liraya kadar idari para cezası verilir; ihlal eden bir ticari şirketse ceza, yüzbin liradan az olmamak üzere bağımsız denetimden geçmiş yıllık finansal tablolarındaki brüt satış hasılatının yüzde 5'ine kadar çıkabilir.
m. 16/10 uyarınca 7. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerindeki görev ve sorumlulukların yerine getirilmemesi hâlinde bir milyon liradan on milyon liraya kadar, 18. maddedeki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde ise on milyon liradan yüz milyon liraya kadar idari para cezası verilir. Gerekli onay, yetki veya izinler alınmaksızın faaliyet yürütülmesi ayrıca m. 16/2 uyarınca iki yıldan dört yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir. Tutarlar yeniden değerlemeye tabidir. 17. madde uyarınca ceza verilmeden önce savunma alınır; tanınan otuz günlük süre kaçırılmamalıdır.
İnternette içerik kaldırma ve erişim engeli: 5651'de değişen tablo
Bugün yürürlükte olan yollar ve kritik süreler şunlardır:
| Sorun | Dayanak | Nereye | Kritik süre |
|---|---|---|---|
| Özel hayatın gizliliğinin ihlali | 5651 m. 9/A | Doğrudan Başkanlığa (URL ve kimlik bilgisiyle) | Erişim sağlayıcı en geç 4 saat; talep sahibi 24 saat içinde sulh ceza hâkimine sunar; hâkim 48 saat içinde karar verir, aksi hâlde tedbir kalkar |
| Katalog suçları oluşturan içerik | 5651 m. 8 | Hâkim, soruşturma mercii veya Başkanlık | Derhâl, en geç bildirimden itibaren 4 saat |
| Yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, millî güvenlik | 5651 m. 8/A | Hâkim veya Başkan kararı | Bildirimden itibaren 4 saat; Başkan kararı 24 saat içinde hâkim onayına gider, hâkim 48 saat içinde karar verir |
| Özel hayatın gizliliği (m. 9/A) kapsamındaki içerik için sosyal ağ sağlayıcısına bireysel başvuru | 5651 Ek m. 4/3 | Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı sosyal ağ sağlayıcısına | Başvurudan itibaren en geç 48 saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap; olumsuz cevap gerekçeli verilir |
| Kişilik hakkı ihlali (m. 9 iptalinden sonra) | TMK m. 24-25 ve HMK ihtiyati tedbir hükümleri | Hukuk mahkemesi | Dava ve tedbir; süre dosyaya göre değişir |
5651 m. 5 uyarınca yer sağlayıcı, içeriği kontrol etmekle veya hukuka aykırılık araştırmakla yükümlü değildir; ancak usulüne uygun haberdar edildiğinde içeriği yayından çıkarmak zorundadır. Aynı madde, yönetmelikle belirlenen ve bir yıldan az, iki yıldan fazla olamayacak süre boyunca trafik bilgilerinin saklanmasını, doğruluğunun, bütünlüğünün ve gizliliğinin sağlanmasını da arar.
E-ticaret: 6563 sayılı Kanun ve pazaryeri yükümlülükleri
Kendi sitesinden satan bir işletme ile pazaryeri işleten şirket aynı kanuna tabidir ama aynı yükümlülükleri taşımaz. Herkes için geçerli taban m. 3 ve m. 4'tedir: tanıtıcı bilgilerin güncel ve kolay ulaşılabilir olması; teknik adımların, veri giriş hatalarını düzeltme araçlarının ve gizlilik kurallarının bildirilmesi; ödeme öncesi toplam bedelin gösterilmesi ve siparişin gecikmeksizin teyidi. Taraflar tüketici değilse aksi kararlaştırılabilir.
m. 9 aracı hizmet sağlayıcının çerçevesini çizer: kural olarak aracı, satıcının sunduğu içerikten sorumlu değildir; hukuka aykırılıktan haberdar olursa içeriği gecikmeksizin kaldırır. Fikrî ve sınai mülkiyet ihlallerinde belgeye dayalı şikâyet üzerine ürün yayımdan kaldırılır, satıcının belgeye dayalı itirazı üzerine yeniden yayımlanabilir. Anayasa Mahkemesi bu maddenin birinci fıkrasını tüketici sözleşmeleri yönünden iptal etmiş, iptalin yürürlüğü 2/3/2027'ye bırakılmıştır; pazaryeri işletenler bu tarihi takvime almalıdır.
| Kanundaki taban eşik | Kime | Doğan yükümlülük |
|---|---|---|
| Eşik yok | Tüm elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları | Ek m. 2/1: kendi markalı ürün kısıtı, tescilli markanın arama motoru reklamında izinsiz kullanılmaması, satıcı bilgilerinin doğrulanması |
| Yıllık net işlem hacmi 10 milyar TL üzeri | Pazaryeri | Ek m. 2/2: verinin yalnızca aracılık amacıyla kullanılması, veri taşınabilirliği, pay devri bildirimi, bağımsız denetim |
| 10 milyar TL ve yıllık 100 bin işlem üzeri | Pazaryeri | Ek m. 4: Bakanlıktan lisans ve her yıl mart ayında yenileme |
Kanun bunların üzerinde reklam ve indirim bütçesi tavanı gibi ek kademeler (Ek m. 2/3) ve kendi sitesinden satanlar için ayrı eşikler de öngörür. Ek m. 1 haksız ticari uygulamaları yasaklar: satış bedelinin pazaryerinin tasarrufuna girdiği ve siparişin alıcıya ulaştığı tarihten itibaren beş iş günü içinde satıcıya ödeme yapılmaması ile aracılık sözleşmesinde geçmişe yönelik veya tek taraflı değişiklik imkânı tanınması bu kapsamdadır.
Ticari elektronik ileti ve tüketiciye satış: onay, ret ve cayma
6563 m. 6 uyarınca ticari elektronik iletiler ancak önceden onay alınmak kaydıyla gönderilebilir; onay yazılı olarak ya da her türlü elektronik iletişim aracıyla alınabilir. Alıcı kendisiyle iletişime geçilmesi için bilgisini vermişse, temin edilen mal veya hizmete ilişkin değişiklik, kullanım ve bakım iletilerinde ayrıca onay aranmaz. Maddenin ikinci fıkrası, çok sayıda şirketin bilmediği bir istisna getirir: esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik ileti gönderilebilir. m. 8 ret hakkını düzenler: alıcı dilediği zaman gerekçesiz reddedebilir, talep ulaştıktan sonra üç iş günü içinde gönderim durdurulmalıdır. Onay ve ret kayıtları İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden yönetilir; uyuşmazlıkta belirleyici olan, onayın ispat edilip edilemediğidir.
Ürününüz bireysel kullanıcıya satılıyorsa 6502 sayılı Kanun devreye girer; buradaki kurallar sözleşmeyle aşılamaz. m. 48 uyarınca tüketici, mesafeli sözleşmelerde on dört gün içinde gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayabilir; bilgilendirildiğini ispat yükü satıcı ya da sağlayıcıdadır ve bilgilendirme yapılmamışsa tüketici bu süreyle bağlı olmaz, süre cayma süresinin bittiği tarihten bir yıl sonra sona erer. Aynı madde, kişiye özel hazırlanan mallar dışındaki satışlarda edimin otuz günü geçmeyecek şekilde yerine getirilmesini arar.
Teknoloji şirketi kuruluşu ve yatırım turu
Yatırım almayı ya da çalışan hisse programı kurmayı planlayan ekiplere genellikle anonim şirket yapısını değerlendirmelerini öneririz; pay grupları, imtiyazlar ve yatırımcı çıkışı bu yapıda daha esnek kurgulanır. Limited şirkette TTKTTK6102 sayılı Türk Ticaret KanunuTacirleri, şirketleri, kıymetli evrakı, sigortayı ve taşımayı düzenleyen kanun — yabancı bir işletmenin fiilen içinde çalıştığı çerçeve.Sözlük → m. 595 uyarınca pay devri yazılı yapılır, imzalar noterce onanır ve şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse genel kurul onayı gerekir. Şirket türü karşılaştırmasını şirketler hukuku sayfamızda anlatıyoruz; burada teknolojiye özgü noktalara odaklanıyoruz:
- Kurucu pay hakedişi (vesting), ayrılma senaryoları ve çalışan hisse programının fikrî hak devriyle kurgulanması
- Yatırımcının veto hakları, nisaplar, sulanma önleyici mekanizmalar ve tasfiye tercihi
- Sürükleme (drag-along) ve birlikte satış (tag-along) hakları, bilgi alma, raporlama
- Ar-Ge ağırlıklı şirketlerde 4691 ve 5746 sayılı Kanun kapsamındaki teşvik ve istisnaların kuruluş yapısıyla değerlendirilmesi
Faaliyetiniz siber güvenlik ürünü veya hizmeti üretimini kapsıyorsa 7545 sayılı Kanun m. 18 onay şartını kapanış takvimine yerleştirin. Ticari para alacağı ve tazminat davalarında TTK m. 5/A uyarınca arabuluculukArabuluculukDava öncesi zorunlu ya da isteğe bağlı uzlaşma yöntemiTarafların, bağımsız bir arabulucu eşliğinde uyuşmazlığı mahkemeye gitmeden çözmeye çalıştığı yöntem.Sözlük → dava şartıdır; ayrıntısı ticaret hukuku sayfamızdadır. Tahsilde alacak tahsili ve icra tarafıyla ilerleriz.
Teknoloji şirketlerinin en sık yaptığı hatalar
- Fikrî hak zincirini kurmamak. Serbest geliştiriciyle yalnızca fatura ilişkisi kurup FSEK m. 52'ye uygun yazılı devir yapmamak, şirketin en değerli varlığını belirsizlikte bırakır.
- İngilizce şablonu olduğu gibi kullanmak. Yurt dışı şablonlardaki geniş sorumluluk sınırlamaları TBK m. 115 karşısında kısmen geçersiz kalabilir.
- Kaynak koda ve verilere erişimi düzenlememek. Yüklenici ile ilişki bozulduğunda ürününüzü çalıştıramayabilirsiniz; emanet (escrow) ve çıkış maddeleri bunun içindir.
- Ticari elektronik ileti onaylarını belgelendirmemek. Şikâyette onayın varlığını ispat yükü sizdedir.
- Eşik hesabı yapmamak. Pazaryerleri için lisans ve raporlama yükümlülükleri belirli bir işlem hacminde kendiliğinden doğar.
- Kayıt tutmamak. İhlalde de denetimde de ilk sorulan şey kayıtlardır.
- Yapay zekâ aracını kural koymadan kullanmak. Şirket verisinin nereye gittiği çoğu zaman sonradan fark edilir.
Teknoloji hukukunda çalışma biçimimiz
Teknoloji dosyalarında hukuk ile ürün ayrılmaz; sözleşmeyi yazan kişi mimariyi anlamıyorsa ortaya kimsenin uygulayamadığı bir metin çıkar. İşi şu şekilde yürütürüz:
- Önce mevcut durumun haritası. Sözleşmelerinizi, fikrî hak zincirinizi ve kayıt düzeninizi inceleyip nerede açık olduğunu yazılı bildiririz; sorun yoksa yok deriz.
- Uygulanabilir belgeler. Sözleşme, politika ve bilgilendirme metinlerini ekibinizin günlük işleyişinde uygulayabileceği açıklıkta yazarız.
- Süreye bağlı işlerin takibi. Siber olay, içerik kaldırma ve denetim yazısı gibi işlerde hangi adımın hangi tarihe kadar atılması gerektiğini yazılı olarak bildiririz.
- Bütünleşik çalışma. Dosya bir sözleşme uyuşmazlığına, marka ve patent meselesine ya da ticari uyuşmazlığa dönüştüğünde aynı ekip yürütür.
- Yazılı avukatlık sözleşmesi. Kapsam ve ücret, Avukatlık Kanunu uyarınca avukatlık sözleşmesiyle baştan yazılı olarak belirlenir.
Büromuz İstanbul Kâğıthane merkezlidir; kurucu ortaklar Av. Onur Çalışıcı (İstanbul Barosu 83426) ve Av. Oruç Aygün (İstanbul Barosu 83427)'dür. VekâletnameVekâletnameNoterden verilen temsil yetkisi belgesiBir avukatın ya da başka bir kişinin sizin adınıza hareket etmesine izin veren, noterde düzenlenen resmî belge.Sözlük → ile çalışır, Türkiye genelinde ve yurt dışındaki ekiplerle uzaktan dosya yürütürüz. Son güncelleme: 31 Temmuz 2026.
Teknoloji ve yazılım dosyanızı nasıl yürütüyoruz
Mevcut durumu haritalayın
Sözleşmelerinizi, geliştirici ilişkilerinizi, kaynak kodun kimde olduğunu, kayıt ve yedekleme düzeninizi inceleriz; hangi noktada hukuki açık olduğunu ve önceliğin ne olması gerektiğini yazılı olarak bildiririz.
Fikrî hak zincirini kapatın
Çalışan, serbest geliştirici ve dış yüklenici tarafındaki eksik devirleri FSEK m. 52'ye uygun sözleşmelerle tamamlar, açık kaynak lisans yükümlülüklerini ve üçüncü kişi bileşenlerini gözden geçiririz.
Sözleşme setini kurun
Yazılım geliştirme, SaaS, lisans, bakım-destek, gizlilik ve veri işleme sözleşmelerinizi; tüketiciye satış varsa mesafeli satış ve ön bilgilendirme metinlerinizi mevzuata uygun biçimde yazarız.
Uyum yükümlülüklerini belirleyin
6563 sayılı Kanun kapsamındaki e-ticaret ve pazaryeri yükümlülükleri, ETBİS ve eşik hesabı, ticari elektronik ileti onay düzeni ile 7545 sayılı Kanun'un 7 ve 8. maddelerinden doğan siber güvenlik ve denetim sorumluluklarını dosyanıza göre çıkarırız.
Olay planını hazırlayın
Siber olay ve veri ihlali hâlinde kimin ne yapacağını, hangi bildirimin nereye ve hangi sürede gideceğini, delilin nasıl korunacağını önceden yazıya döker; ihlal anında bu planı birlikte uygularız.
İçerik ve hak ihlallerine müdahale edin
İnternette hukuka aykırı içerik, izinsiz kopyalanan yazılım ya da pazaryerindeki taklit ürün söz konusuysa, 5651 m. 9'un iptali sonrası yürürlükte olan doğru yolu seçip başvuru ve dava sürecini yürütürüz.
Yatırım, pay devri ve uyuşmazlığı yönetin
Niyet mektubu, hukuki inceleme, pay devri ve hissedarlar sözleşmesi aşamalarını yürütür; gerekli hâllerde 7545 sayılı Kanun m. 18 kapsamındaki bildirim ve onay adımlarını kapanış takvimine yerleştirir, dava, tahkim, arabuluculuk ve idari yaptırıma karşı başvuru süreçlerini takip ederiz.
Teknoloji, yazılım ve yapay zekâ hukuku hakkında sık sorulan sorular
Teknoloji ve yapay zekâ avukatı tam olarak ne yapar?
Yazılım geliştirme, SaaS, lisans ve bakım sözleşmelerini yazar ve müzakere eder; kaynak kod ile fikrî hakların devrini belgeye bağlar; siber saldırı ve veri ihlalinde bildirim, delil ve rücu sürecini yönetir; internetteki hukuka aykırı içeriğin kaldırılmasını takip eder; e-ticaret, pazaryeri ve ticari elektronik ileti uyumunu kurar; teknoloji şirketi kuruluşu ile yatırım turlarını yürütür.
Yazılıma para ödedim, kaynak kod otomatik olarak benim mi oluyor?
Hayır. Ödeme yapmış olmak fikrî hakların size geçtiği anlamına gelmez. FSEK m. 52 uyarınca mali haklara ilişkin sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konusu olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır; "tüm haklar devredilmiştir" gibi toplu bir cümle bu şartı karşılamaz. Ayrıca kaynak kodun teslim edilip edilmeyeceği ayrı bir konudur ve sözleşmede açıkça düzenlenmelidir.
Şirketimin çalışanı yazılım geliştirdi; haklar kimde?
FSEK m. 18/2 uyarınca aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça, memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır. Ancak bu kural işçi statüsündeki kişiler içindir. Serbest çalışan geliştirici ya da dış yüklenici bu kapsamda değildir; onlarla ayrıca yazılı devir sözleşmesi yapılması gerekir.
SaaS sözleşmemdeki sorumluluk sınırı geçerli mi?
Kısmen. Sorumluluk tavanı koymak mümkündür, ancak TBK m. 115 uyarınca borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür. Aynı madde, kanun ya da yetkili makam izniyle yürütülebilen uzmanlık gerektiren hizmetlerde hafif kusur için yapılan sorumsuzluk anlaşmalarını da geçersiz sayar. Yurt dışı şablonlardan alınan geniş sorumsuzluk maddeleri bu nedenle Türk hukukunda beklendiği gibi çalışmayabilir.
Türkiye'de yapay zekâ kanunu var mı?
Bu sayfanın güncellendiği tarihte yapay zekâya özgü, yürürlüğe girmiş bir çerçeve kanun bulunmamaktadır; Meclise sunulmuş kanun teklifleri komisyon aşamasındadır. Bu, sorumluluk olmadığı anlamına gelmez: yapay zekâ kaynaklı zararlar bugün TBK'daki sözleşme ve haksız fiil hükümleri, kişisel veri mevzuatı, fikrî haklar ve tüketiciye satış varsa 6502 sayılı Kanun üzerinden çözülür.
Yapay zekânın ürettiği çıktı kime ait?
Türk hukukunda eser sahipliği insan yaratıcılığına bağlıdır; tamamen otomatik üretilen bir çıktının eser sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır. Pratikte belirleyici olan iki şey vardır: kullandığınız aracın kullanım şartlarında çıktı haklarının nasıl düzenlendiği ve müşterinizle yaptığınız sözleşmede çıktının kime ait olduğunun yazılıp yazılmadığı. Çıktının üçüncü kişi haklarını ihlal etmesi ihtimaline karşı tazminat taahhüdünün kimde olduğu da kararlaştırılmalıdır.
Veri ihlali yaşadık, ilk ne yapmalıyız?
Sistemi izole edin ama delili yok etmeyin; kapsamı tespit edin; bildirim yükümlülüklerini ayırın. Kişisel veri içeren ihlallerde KVKK kapsamındaki bildirim rejimi işler. Bundan bağımsız olarak 7545 sayılı Kanun m. 7, bilişim sistemleri kullanarak hizmet sunan ve veri işleyenlere, tespit ettikleri zafiyet veya siber olayları gecikmeksizin Başkanlığa bildirme yükümlülüğü getirir. Müşteri sözleşmelerinizdeki bildirim süreleri de ayrıca işler.
7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu özel şirketleri de kapsıyor mu?
Evet. Kanunun 2. maddesi kapsamı yalnızca kamuyla sınırlamaz; siber uzayda varlık gösteren, faaliyet yürüten veya hizmet sunan gerçek ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlar da kapsamdadır. 7. madde beş ana yükümlülük getirir, 8. madde denetim yetkisini düzenler, 16. madde ise hem hapis cezası gerektiren suçları hem de idari para cezalarını içerir.
7545 sayılı Kanun'a aykırılığın idari para cezası ne kadar?
m. 16/10 uyarınca 7. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerindeki görev ve sorumlulukların yerine getirilmemesi hâlinde bir milyon liradan on milyon liraya kadar, 18. maddedeki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde ise on milyon liradan yüz milyon liraya kadar idari para cezası verilir. m. 16/11 uyarınca 8. maddenin dördüncü fıkrasındaki denetim yükümlülükleri ihlal edilirse ceza, ticari şirketler bakımından bağımsız denetimden geçmiş yıllık finansal tablolardaki brüt satış hasılatının yüzde 5'ine kadar çıkabilir. Tutarlar yeniden değerlemeye tabidir; güncel rakam dosya bazında kontrol edilmelidir.
İdari para cezası gelmeden önce savunma hakkım var mı?
Evet. 7545 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca idari para cezası verilmeden önce ilgilinin savunması alınır ve savunma için otuz günlük süre tanınır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırıldığında ceza savunma alınmaksızın verilir. Ayrıca Kanun uyarınca alınması gereken onay, yetki veya izinler alınmaksızın faaliyet yürütülmesi m. 16/2 uyarınca iki yıldan dört yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir.
Hakkımdaki içeriğin internetten kaldırılması için 5651 m. 9'a mı başvurmalıyım?
Hayır; bu bilgi güncelliğini yitirmiştir. 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesi Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiştir ve resmî mevzuat metninde artık bir hükmü bulunmamaktadır. Bugün özel hayatın gizliliği ihlallerinde m. 9/A, kanunda sayılan katalog suçlarda m. 8, yaşam hakkı ve kamu düzeni gerekçelerinde m. 8/A yolu işler. Kişilik hakkı ihlallerinde ise TMK m. 24-25 kapsamında dava ve ihtiyati tedbir yoluna gidilir.
Sosyal ağa başvurursam 48 saat içinde cevap vermek zorundalar mı?
Bu yükümlülük sınırlıdır. 5651 Ek m. 4/3, kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap verme yükümlülüğünü yalnızca Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıları bakımından ve yalnızca 9 ile 9/A maddeleri kapsamındaki içeriklere yönelik başvurular için getirir. 9. madde iptal edildiğinden bu yol bugün fiilen özel hayatın gizliliği içerikleriyle sınırlıdır; olumsuz cevap gerekçeli olarak verilir. Ek m. 4, 7578 sayılı Kanunla değiştirilmiş olup değişiklik 1/11/2026'da yürürlüğe girecektir.
Özel hayatımı ihlal eden bir içerik için süreç nasıl işliyor?
5651 m. 9/A uyarınca doğrudan Başkanlığa başvurulur; başvuruda içeriğin tam adresi (URL), hakkın hangi açılardan ihlal edildiğine dair açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayacak bilgiler bulunmalıdır; eksik başvuru işleme alınmaz. Tedbir talebi erişim sağlayıcılar tarafından derhâl ve en geç dört saat içinde yerine getirilir. Talep sahibi, talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde konuyu sulh ceza hâkimine sunar; hâkim kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.
Pazaryerinde ürünüm izinsiz satılıyor, ne yapabilirim?
6563 m. 9 uyarınca elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı, hak sahibinin fikrî ve sınai mülkiyet hakkı ihlaline dair bilgi ve belgeye dayanan şikâyeti üzerine şikâyete konu ürünü yayımdan kaldırır ve durumu hem satıcıya hem hak sahibine bildirir. Satıcı, şikâyetin aksini gösteren belgeye dayalı itiraz sunarsa ürün yeniden yayımlanır. İlgililerin genel hükümlere göre adli ve idari mercilere başvurma hakları saklıdır.
E-ticaret sitem için hangi yükümlülükler doğuyor?
6563 m. 3 ve m. 4 uyarınca sözleşme kurulmadan önce tanıtıcı bilgilerinizi güncel ve kolay ulaşılabilir biçimde sunmanız, sözleşmenin kurulması için izlenecek teknik adımları, veri giriş hatalarının düzeltilmesine ilişkin araçları ve gizlilik kurallarınızı bildirmeniz gerekir. Siparişte ödeme bilgileri girilmeden önce toplam bedel açıkça gösterilmeli, siparişin alındığı gecikmeksizin teyit edilmelidir. Buna ETBİS kaydı, ticari elektronik ileti onay düzeni ve tüketiciye satış varsa mesafeli sözleşme metinleri eklenir.
Pazaryeri işletiyorum; lisans almam gerekiyor mu?
6563 Ek m. 4 uyarınca, bir takvim yılındaki net işlem hacmi kanunda öngörülen tutarı ve iptal ile iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedi aşan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar faaliyetlerine devam edebilmek için Ticaret Bakanlığından lisans almak ve yenilemek zorundadır. Lisans başvurusu, eşiklerin aşıldığı tarihi izleyen takvim yılının mart ayında yapılır. Bu parasal eşikler kanun gereği her yıl ETBİS verileri kullanılarak güncellenir; güncel tutarı dosya bazında kontrol ederiz.
Müşterilerime izinsiz SMS ve e-posta gönderirsem ne olur?
6563 m. 6 uyarınca ticari elektronik iletiler ancak alıcının önceden onayı alınarak gönderilebilir. Alıcı kendisiyle iletişime geçilmesi için bilgisini vermişse, temin edilen mal veya hizmete ilişkin değişiklik, kullanım ve bakım iletileri için ayrıca onay aranmaz; esnaf ve tacirlere ise önceden onay alınmaksızın gönderim yapılabilir. Alıcı dilediği zaman gerekçesiz reddedebilir ve m. 8 uyarınca talep ulaştıktan sonra üç iş günü içinde gönderim durdurulmalıdır. Şikâyet hâlinde onayın varlığını ispat yükü hizmet sağlayıcıdadır.
Dijital ürün satıyorum; tüketici yine de cayabilir mi?
Kural olarak 6502 m. 48 uyarınca tüketicinin on dört gün içinde gerekçe göstermeksizin cayma hakkı vardır ve bilgilendirme yapılmamışsa bu süreyle bağlı kalmaz. Ancak Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 15. maddesi, elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler veya tüketiciye anında teslim edilen gayrimaddi mallara ilişkin sözleşmeleri cayma hakkının istisnaları arasında sayar. Bu istisnadan yararlanabilmek, ön bilgilendirme ve onay akışının yönetmeliğe uygun kurgulanmış olmasına bağlıdır.
Siber güvenlik alanında faaliyet gösteren bir şirkete yatırım yapacağız; özel bir izin gerekiyor mu?
Evet, dikkat edilmesi gereken bir hüküm var. 7545 sayılı Kanun m. 18 uyarınca siber güvenlik ürün, sistem, yazılım, donanım ve hizmetleri üreten şirketlerin birleşme, bölünme, pay devri veya satış işlemleri Başkanlığa bildirilir; bu işlemler kapsamında şirket üzerinde doğrudan veya dolaylı kontrol hakkı ya da karar alma yetkisi sağlayan işlemler Başkanlık onayına tabidir. Maddenin açık hükmüne göre onay alınmaksızın gerçekleştirilen işlemler hukuki geçerlilik kazanmaz.
