En sık karşılaşılan sürpriz: yabancı bir veraset belgesi (Erbschein, probate) Türk tapusunu devredemez. Türk mahkemesinden veya noterinden bir veraset ilamı almak ve tapuTapuTaşınmazın resmî mülkiyet kaydı ve belgesiBir taşınmazın sahibini gösteren devlet kaydı ve size verilen belge — Türkiye'de mülkiyeti kanıtlayan tek şey.Sözlük → intikalini yapmak gerekir — bu işlemler uzaktan, vekâletnameVekâletnameNoterden verilen temsil yetkisi belgesiBir avukatın ya da başka bir kişinin sizin adınıza hareket etmesine izin veren, noterde düzenlenen resmî belge.Sözlük → ile yürütülebilir.
Türk taşınmazına hangi hukuk uygulanır?
Türk Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu'na (MÖHUKMÖHUK5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında KanunYabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda hangi ülkenin hukukunun uygulanacağını, hangi mahkemenin yetkili olduğunu ve yabancı kararların tanınıp tenfiz edileceğini düzenleyen kanun.Sözlük → 5718, m.20) göre miras, kural olarak ölenin millî hukukuna tabidir; ancak Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Yani:
- Gayrimenkul (taşınmaz) → Türk miras hukuku (saklı pay dahil).
- Taşınır mallar (banka, araç, hisse vb.) → ölenin vatandaşı olduğu ülkenin hukuku — ama Türkiye'deki malın serbest bırakılması yine Türk veraset ilamı gerektirir.
Bu ayrım, yurt dışında düzenlenmiş bir vasiyetin ya da veraset belgesinin Türkiye'deki gayrimenkul için tek başına yeterli olmamasının temel nedenidir.
Yabancı veraset belgesi neden yetmez?
Almanya'daki Erbschein, İngiltere'deki grant of probate gibi yabancı veraset belgeleri kendi ülkelerinde geçerlidir; ancak Türk tapu sicilinde doğrudan intikal sağlamaz. Tapuyu mirasçılar adına geçirmek için Türkiye'de veraset ilamı (mirasçılık belgesi) alınması — Sulh Hukuk Mahkemesinden veya şartları varsa noterden — ve ardından tapu müdürlüğünde intikal işlemi yapılması gerekir.
Saklı pay (zorunlu mirasçılık)
Türk hukuku, eş ve çocuklar (ve bazı hâllerde anne-baba) için saklı pay tanır: miras bırakan, malvarlığının tamamını dilediği gibi tasarruf edemez; bu kişilerin kanunî asgari payları korunur. Bu nedenle, Türkiye'deki taşınmaz bakımından yabancı bir vasiyet saklı payı bertaraf edemez. Saklı paya aykırı tasarruflar tenkis davasına konu olabilir.
Veraset ilamı + tapu intikali süreci
Tipik adımlar şunlardır:
- Apostilli ölüm belgesi ve mirasçılık ilişkisini gösteren belgelerin temini, yeminli tercümesi.
- Türkiye'de veraset ilamının (mirasçılık belgesi) alınması.
- Varsa yabancı vasiyetin tanınması/tenfizi.
- Tapu müdürlüğünde intikal ve gerekiyorsa veraset ve intikal vergisi beyanı.
Bir avukat bu adımları vekâletnameVekâletnameNoterden verilen temsil yetkisi belgesiBir avukatın ya da başka bir kişinin sizin adınıza hareket etmesine izin veren, noterde düzenlenen resmî belge.Sözlük → ile sizin adınıza yürütebilir; mirasçıların Türkiye'ye gelmesi çoğu zaman gerekmez.
Yurt dışındaki yabancı mirasçı ne yapmalı?
Türkiye'de bulunmanız gerekmez. Bir Türk avukatına vekâletname vererek süreç uzaktan yürütülür. İşi hızlandırmak için erken toplanması gereken belgeler: apostilli ölüm belgesi, ölenin ve mirasçıların kimlik/aile kayıtları, varsa apostilli + tercümeli vasiyet. Durumunuz net değilse bize iletin, değerlendirelim.
Sıkça sorulan sorular
Bu araç hukuki tavsiye mi veriyor?
Hayır. Bu araç bilgilendirme amaçlı bir tanıdır; hukuki tavsiye veya garanti değildir. Sonuç; uyruğa, mal türüne, vasiyete ve dosyanın ayrıntılarına göre değişir. Bağlayıcı değerlendirme için bir avukata danışın.
Yabancı vasiyetim Türkiye'de geçerli mi?
Şekil yönünden geçerli olabilir (MÖHUK m.7), ancak Türkiye'deki taşınmaz bakımından eş ve çocukların saklı payını bertaraf edemez. Ayrıca tapuda işlem yapabilmek için vasiyetin Türkiye'de tanınması/tenfizi ve/veya veraset ilamı gerekebilir.
Saklı pay nedir?
Saklı pay, eş ve çocuklar gibi yakın mirasçılara kanunen ayrılan ve miras bırakanın serbestçe bertaraf edemeyeceği asgari paydır. Türkiye'deki taşınmaz için bu paylar korunur; aykırı tasarruflar tenkise tabi olabilir.
Veraset ilamını nereden alırım?
Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) Sulh Hukuk Mahkemesinden ya da şartları sağlanıyorsa noterden alınır. Yabancı unsur ve belge tercümesi gerektiğinde mahkeme yolu daha sık kullanılır; avukatınız sizin adınıza talep edebilir.
Apostil ve tercüme şart mı?
Yurt dışından gelen ölüm belgesi, vasiyet ve benzeri belgelerin kural olarak apostille şerhi taşıması ve yeminli tercümesinin yapılması gerekir. Apostil tarafı olmayan ülkelerde konsolosluk onayı yolu izlenir.
İşlemler için Türkiye'ye gelmem gerekir mi?
Çoğunlukla hayır. Bir Türk vekâletnamesiyle avukatınız veraset ilamını alır, tapu intikalini ve gerekli vergi beyanlarını sizin adınıza yapar. Vekâletname yurt dışında Türk konsolosluğundan veya apostilli olarak düzenlenebilir.
Veraset ve intikal vergisi öder miyim?
Türkiye'deki mirasın intikalinde veraset ve intikal vergisi söz konusu olabilir; oran ve istisnalar malın değerine ve mirasçılık ilişkisine göre değişir. Ayrıca kendi ülkenizle çifte vergilendirme konusu gündeme gelebilir; avukatınız bu kalemleri sürece dahil eder.
